From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
(a.5i6c. Epistola^) syuodica sive Exeniplar relationis synodi Epiri
^' ^^ veteris ad Horniisdam papam.
Epiri episcopi aposiolicae sedis directa se sectari profitenteSy JohaimeM a te p.)
NicopoUtanne ccclesiae episcopum ordinatum ab Hormisda secundum taUiqwm
morem suscipi atque instrtd rogant.
Domino nostro cuncta sanctissimo ac beatissimo
patri patrum, comministro ac principi episco-
porum Hormisdae synodus veteris Epiri, Jo-
hannes, Matthaeus, Constantinus, Christodo-
rus^), Hilarius, Philippus, Julianus et Chry-
sippus.
1. Si dignis prooemiis^) uti tentemus, necesse est multis fleti-
bus horum depromptiones efficere. Plurimi namque ex nobis in
regnante^) fuere Constantinopoli, quum vestri sanctissimi vicarii
Ennodius et Fortimatus episcopi, Venantius presbyter, Vitahs diaco-
*') Eo modo hic dicitur cuncta sanctissime, quo in inscriptionc cuncta saneHt-
simo, subaudito utrobique per ante cuncta. Quocirca, qui haec ita interpoD-
gnnt, constituta cuncta. Sanctissime, aut qui ita Cunc/a (YelCunciam), sanetissimey
mininie sunt probandi.
16 *) Una cum superiori missa est, quam circa mensem Septembrem aimi 516
missam esse probavimus. Ibidcm mox G* per apertum libraiii errorem Epkti
Nicopolitauum, Gajanum Naisitanum, et Evangclum Paulitaliensem, quibusJMl-
jungit Marcellinns Doninionoin, ciijus sodem non indicat.
EPISTOLAE 15. 16. 773
aus et Hilarus uotarius degerent, pietatis agonem susceptum teuen- (a. 516.)
tes. Nobiscum autem fuit et inter sanctos factus pater atque archi-
episcopus noster Alcyson, qui cum onmi praesumptioue'^) supplici-
bus utens libellis, apud vestram beatitudinem dignus effectus est
apostolicae sedi vestrae communicare nobiscum. Sed quia repente
g[ui cunctorum retinet potestatem hunc ad se evocavit^), nos irre-
frenabili^) fletu detenti pervenimus tamen ad patriam, nullo modo
errorem propter Dei gratiam sustinentes, sed ubique vestra decreta
sectantes.
2. Ilentibus autem nobis atque lamentantibus®) cum his, qui
nobiscum relicti simt in paroecia comministri , quis possit de ortho-
doxis recte Christi oves transigere, qui consolatur humiles, conso-
latus est etiam nos per vestras orationes, demonstrans metropoli-
banae civitati in cunctis sauctissimum Johannem, qui a pueritia in
Ecclesia sine culpa nutritus, immo laudabiliter in ea degens, ita ut
iieque eum in his^) quisquam temporibus antecellat, zelo autem
circa orthodoxiam juxta apostolicas admonitiones vestras nulli onmino
2edens. Hunc ergo Dei providentia ordinavimus praesulem Nicopo-
litanorum sanctissimae ecclesiae, et rogamus, ut juxta antiquam con-
suetudinem hunc quoque complectamini paternis visceribus vestris,
fiobisque atque ipsi Dei gratia efficiamini arma inexpugnabilia com-
monitionibus vestris atque doctrinis, et precantibus nobis inclinetis
lurem, et pietatem concordiae reperiatis juxta inspiratam vobis divi-
aitus apostolicam providentiam : ut in pace, quae est ei amabih*s,
2unctae sanctissimae Ecelesiae cooptate^^) immarcescibilem vobis
joronara nectentes, in onmi pietate atque humilitate comprehenda-
nur in Christo.
3. Venerabilem vero diaconum Rufinum, propter hanc tam ne-
:essariam causam directum, libenter rogati conspicite*^), et ad nos
■^ b ad marg. irreprehensihiliy moxque G' a* recenti. Deinde pro propter
7ei ffratiam (ubi haud dubic 6i,a xriv xov ^iov xaQiv gracce ferebatur) malle-
aU8 per Dei gratiam.
•) Ita b; G' a' in hac qvisquam (a' quisque). Mox ed. circa orthodoxa, Sub-
ade 6' a' cedente, quod ad vocem zelo referri potest.
*") Ita G'. b cc cooptatae immarcescihilem coronam (omisso vohis) comprehen-
^antur in Christo.
i^) b cc respicite, moxquo b Incolumis pro me ora.
(a. 516.) sub velocitate remittite portantem doctrinas vestras apostolicas. B
alia mana: Incolumem me ora^ sailctissime pater patrum!
Ego Johannes episcopus rursus^^) retuli: Incolumem me ora in
Domino, sanctissime ac beatissime pater patrum!
Ego Matthaeus episcopus Butroti'^) retuli.
Ego Oonstantinus episcopus Hacnanopoleos^*) retuli: Incolumem
in Domino me ora, sanctissime ac beatissime pater patrum!
Ego Christodorus episcopus Anciasmi*^) retuli.
Ego Hilarius episcopus Photices***) retuli.
Ego Philippus episcopus Photicensis retuli.
Ego Julianus episcopus Dodones retuli.
Ego Chrysippus episcopus Cercires^') retuli.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.