From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Hormisdae papae ad Johanuem Nieopolitanum et synodum ejus. a. 5i7 d.
12 April.
De angusiiis, quas perpessi, consolatur {n. 1), se legationem ad principem et
episcopum Thessalonicensem pro iliorum sublevatione misisse nuntiat (w. 2); ipsi
ail Thessalonicensem litteras ne dirigant {n. 3).
Hormisda Johanni episcopo Nicopolitano cum
syiiodo.
1. Optaremus, dilectissimi fratres, ab omnibus vos molestiarum
fluctibus alienos vitam sub tranquillitatis serenitate transigere, et
Deo nostro remota mundanarum tempestatum mentes *) perturbatione
restras devotas esse: quia quae fieri nolumus, necesse est, ut facta
Joleamus. Sed abundat mundus incommodis et tentationibus : sae-
3ulum istud, in quo peregrinamur, expositum est passim^) veluti
nagna moles ventorum procellis. Ita fidelium mentes diabolicis
') G* sec. manu passionibus. Deinde ed. par erit ei remuneratiQ.
a. 517. pulsantur insidiis, et, sicut dictum est, qui volunt pie vivere in Chri'
^'^i^' ^^^> persecutiones patiuntur. Sed consolatur spes a justo retribatee
Matth. promissa : quia beatus estj qui non fuerit scandalizatus in Domm,
'^>^- Non dejiciant milites Dei impetus fragiles et caduci. Qui assistit
strenuiS; non delectatur ignayis. Facile contemnuntur ista qnae
transeunt, si illa quae sunt mansura cogitentur. Amplectenda est
probationis occasio: quia licet sint dura onera laborum, praemiA
tamen majora virtutum. Quemadmodum par erit remunerationi, qui
se imparem monstrat examini ? Non simus segnes ad fortia, si per-
venire cupimus ad promissa. Quis super hoc exspectet vocem homi-
. ^^' nis, quum quotidie nobis insonet sententia veritatis: Beatiy qm pas-
siones patiuntur propter justitiam!
2. Sed ne me, fratres carissimi; licet apud fideles magna sit'),
spirituali tantum vos* credatis confirmatioue solari : a providendis pio
vestra tribulatione remediis, quantum in homine esse potuit, noD
quievi. Nam per legatos ad Orientis principem destinatos et Thes-
salonicensem episcopum, ut ab infestatioue vestra cessaret, admonni,
et prorogatis paginis; ut imperatori supplicaretur, injunxi.
3. Haec quantum ad praesentia sunt provisa; sed illa, qoaeid
spem futuram pertinent^ haec sunt potius mentibus intuenda. Sane
hoc me fateor fuisse miratum; quod inter allegationes angustianim
religiosae prudeutiae vestrae haec potuit cura subrepere, ut a me
sub consultationis ^) colore dirigendi ad Thessalonicensem episcopQm
solidas litteras licentia posceretur. Egone hujus rei auctor exsiste-
rem, quam si inscio me cognoscerem factam esse, culparem? Abat
ista perversitas ! Audite apostolicam vocem, sed personae meae con-
Gal.2,t8. venienter aptandam: Si quae destruxiy haec iterum reaedifico, pro^
varicatorem me constituo, Nolite, obsecro, ad evitata vix redire con-
tagia, nec pedes luto, quo tenebantur, avulsos patiamini male wT"
Luc.9,62. sus immergi. Sinite obliterata esse transacta. Nemo mittens mainm
suam in aratrum et adspiciens retro aptus cst regno Dei. Impediontiff
a processu propositi itineris , qui reflexis oculis respiciunt quod le-
linquunt. Non amant Ecclesiae ^) strictae disciplinae eos, in quilwtf
remanet memoria uUa perfidiae: totos ab errantibus oportet abscind^
quia iu tantum detestabiles existimantur ad spreta redeuntes, ^
HormiBdae de Johanue ac synodo ejus epist. 33 sic loqaentds: comsHienUt i^
nos, utrum daremus eis licentiam rclationem ad designatum episcopum secunim ^
suetudinem destinandi. £t vero hoc mendum antiquariis valde esi fjBuniliara, 91^
etiam ahas, quoties consultationis vocabulum orationis evidentia postalat, e tc^
ribus libris aliquem vix reperire sit, in quo consolationis voz nou ejns loeoit*
hibeatur.
'') Ita G*. £d. ecclesiasticae disciplinae ... memoria illa ... iii tradita.
EPISTOLAE 35. 36. 811
apostolus Petrus melius illis esse praedicaverit, ut non cogno- a. 517.
i viam justitiae, quam cognoseentes retrorsum reflecti a tradito ^ li^
ncto mandato. In aperto est, qua pertinacia traditae fidei
constantia custodiri, si tolerabilius est in errore persistere,
coinquinationibus rursum, quas quis fugerit, implicari. Data
[dus Aprilis, Agapito viro clarissimo consule, per^) Pullionem
)onum.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.