Letter 241: The arrogant mind cannot follow the straight path because it cannot see it.
The mystery of suffering remains the deepest of all mysteries, and no human mind can fully penetrate it. But this much we know: that God suffers with us, that Christ entered into the depth of human agony, and that no suffering endured in faith is ever wasted. The cross is both the greatest scandal and the greatest consolation, and the one who embraces it discovers that it carries him as much as he carries it.
AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.
Latin / Greek Original
ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΕΠΙΣΚΟΠΩ.
Περὶ μεγαλοφροσύνης.
Παρὰ Χριστιανοῖς μόνοις, τοῖς γε ὡς ἀληθῶς
τῆς προσηγορίας ἀξίοις (μὴ γὰρ τις ἀπὸ τῆς τῶν
πολλῶν σκαιότητος, κρινέτως τὴν θρησκείαν):
συνάπτεται τὰ πλεῖστον ἀλλήλων διεστώτα. Ἡ
γὰρ μεγαλοφροσύνη πάσης αὐθαδείας καθαρεύουσα,
καὶ ἐν σχολαίῳ τῷ ἤθει (39) τὸ ἀγχίνουν σώζουσα,
ἐπιεικείᾳ κιρνᾶται · ὑπερηφανίας γὰρ οὐδὲν ἐπαγο-
μένη, ἀλλὰ πρὸς ἐπιείκειαν κεκραμένη, όπερ
παράδοξον εἰπεῖν, ἐκκλίνει τὴν ταπεινότητα· τῷ
μὲν μὴ ἐπαίρεσθαι κατὰ τῶν πέλας μετριοφρονοῦ-
σα· τῷ δὲ μὴ ὑποκύπτειν τοῖς φόβοις καὶ τοῖς
---END---
ΣΕΓ'. – ΙΣΙΔΩΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ.
Εἰς τὸ κατὰ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὴν Αἰγυπτίαν. Καὶ
περὶ τοῦ μὴ συκοφαντεῖν, καὶ μήτε κατηγο-
· Ὅτε ἡ Αἰγυπτία, τὸ ἀκόλαστον ἐκεῖνό φημι γύ
ναιον, τὸ ὀξὺ μὲν πεισθῆναι, πεῖσαι δὲ δεινότατον
(τοιοῦτον γὰρ χρῆμα, ὡς τὰ πολλὰ, εἶναι δοκεῖ ἡ
γυνή), τῷ σωφρονεστάτιῳ Ἰωσὴφ ἐπεμάνη, καὶ λό-
γοις πείθειν οὐχ οἷα τε οὖσα, ἐπὶ τὸ βιάσασθαι τὸν
νεανίαν ἑτράπη· κἀκεῖνος, ὥσπερ ἀθλητὴς γενναίος,
τὴν ἐσθῆτα ἀποδυσάμενος (είχετο γὰρ αὐτῆς ἐκείνη
ὑπὸ τοῦ πάθους μεθύουσα) γυμνὸς μὲν ἱματίον (56),
Β καθαρὸς δὲ μοιχείας ἐξελθὼν, τοὺς τῆς σωφροσύνης
ἀνεδήσατο στεφάνους· τότε δὴ, τότε ἐκαθέζετο ἐκείνη
κατηφὴς τὸ μὲν ἀληθὲς, ὅτι διήμαρτε τῆς ἐπιθυ
μίας· τὸ δὲ ψεῦδος, ἐπὶ τῇ ἐπιπλάστῳ τῷ σωφροσύνηῃ.
'Ελθόντος γοῦν τοῦ ἀνδρὸς, ἢ δεδοικυῖα γραφὴν ὅπο
μεἶναι, ἢ ἀμύνασθαι αὐτὸν βουλομένη, ἐν ὀργῇ ἀκα
τασχέτῳ γίνεται, καὶ ἀναμίξασα πάντα, πόθον, λύ-
πην, φόβον, ὕβριν, ὀργὴν, ἐνενόει ὅπως αὐτὸν τιμων
ρήσεται· καὶ δὴ γραφὴν αὐτὸν γράφεται, ἣν γρα
φῆναι ὤφειλεν. Ὁ δὲ μηδ᾽ ἀπολογίας μεταδοὺς, εἰς
δεσμωτήριον ἐμβάλλει· ἀλλ᾽ ὁ ἀδέκαστος ὀφθαλμὸς, ὁ
τῆς σωφροσύνης καὶ νομοθέτης καὶ βραβευτής, εἰς
τὸν θρόνον ἀνήγαγεν αὐτὸν τὸν βασιλικόν. Τοιγαροῦν
καὶ ἡμεῖς μήτε συκοφαντίαν, μήτε κατηγορίαν, μητ
ἄλλο τι τῶν δοκούντων εἶναι δεινῶν, δεινὸν ἠγώμεθα,
· ἀλλὰ τὴν ἁμαρτίαν, μόνην· καὶ πάντως ἢ ἐνταῦθα,
ἢ ἐκεῖσε, τῶν τιμαλφεστάτων στεφάνων τευξόμεθα.
Related Letters
When your own strength fails — as it will — calling on God is not weakness.
The spiritual life is a journey with a beginning, a middle, and an end.
I received your letter while in Rome.
The priesthood is a sacred trust, not a career.
Virtue must be practiced with all one's strength — not merely admired from a distance.