Letter 53: Why do you carry books around for nothing, when your reading is contradicted by your conduct?

Isidore of PelusiumTherasios|c. 397 AD|Isidore of Pelusium|AI-assisted
education books

To Theodoulos. Of the twelve prophets. On the saying of Amos, \"The naked one shall flee in that day.\" \"The naked one shall flee in that day,\" says the prophet. At first glance, he is foreseeing the events that occurred during the Passion of the Lord and indicating the naked one who fled — the one who, having wrapped himself in a linen cloth over his bare body, fled from the experience of those who killed the Lord, leaving the linen cloth behind for them. But the hidden and more spiritual meaning of this prophecy extends beyond the immediate historical event to signify the stripping away of all pretense and self-deception that occurs when divine judgment arrives. In that day, no one will be able to clothe themselves in false righteousness or hide behind the garments of outward piety; every soul shall stand naked before the all-seeing God, and those whose virtue was only a garment and not their true nature shall flee in terror, stripped of every covering they once relied upon. The prophet thus warns us to acquire true virtue that penetrates to the core of our being, not merely external observances that can be stripped away in the hour of trial.

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

ΝΓ΄. – ΘΕΟΔΟΥΛΩ
Τῶν ιβ' προφητῶν, Εἰς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ
᾿Αμὼς, Ὁ γυμνὸς φεύξεται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκεί
νη.
« Ὁ γυμνὸς φεύξεται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, » φησὶν
Β ὁ προφήτης. Προχείρως μὲν τὰ ἐν τῷ πάθει τοῦ Κυ
ρίου συμβάντα προθεωρῶν, καὶ τὸν γυμνὸν πεφευ
γότα δηλῶν, ὃς σινδόνα περιβεβλημένος ἐπὶ γυμνῆς,
τὴν πεῖραν (52) τῶν Κυριοκτόνων ἀπέφυγε, καταλι
πὼν αὐτοῖς τὴν σινδόνα. Ἡ δὲ κεκρυμμένη τούτου
καὶ παρακεκαλυμμένη διάνοια, σημαίνει τὸν ἰσχνὸν
καὶ ἀπέριττον, καὶ τῶν βαρῶν τῆς σαρκὸς ἀμέτοχον,
μηδὲν κώλυμα πρὸς τὴν ἐντεῦθεν ἀνάβασιν ἔχοντα·
κοῦφον [δὲ] καὶ εὐαπάλλακτον τῆς θνητῆς ἀναχω
ροῦντα ἰλύος, καὶ πρὸς τὴν ἄφθαρτον ζωὴν, πτηνῶν
ἀπαντῶντα.
ΡΝΓ'. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ.
Τι ἐστι τὸ εἰρημένον τοῖς ἀποστόλοις, «Εἰς ὀδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε. »
Τὸ εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπελθεῖν, μὴ συνελθεῖν αὐ τοῖς (48) εἰς τὸ φρόνημα, ὡσαύτως καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσελθεῖν, οὐχὶ τῆς συνοικήσεως ἀπ- εχόμενον, ἀλλὰ τῆς δυσσεβείας καὶ πονηρίας μὴ ἐφ- απτόμενον.
ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ.
·Περὶ καλλωπισμοῦ γυναικῶν.
Τῶν γυναικῶν αἱ μὲν μὴ καρτεροῦσαι κρύψαι
τὰς γυναικείας νόσους, εἰ μὲν εὔμορφοι εἶεν, καὶ
πλούτῳ κομῶσαι, λίθων τιμαλφεστάτων αὐγαῖς
πρὸς χρυσὸν κεκραμέναις ἐναβρύνονται· εἰ δὲ καὶ
δύσμορφοι καὶ πενιχραὶ, χρίσμασι καὶ ὑπογραφαῖς
ὀφθαλμῶν τὸ ἐπίκτητον. σοφίζονται κάλλος. Αἱ δὲ σε-
μνότητος δόξαν ἔχειν βουλόμεναι, τῷ αὐτοφυεῖ μὲν
ἀρκοῦνται κάλλει, ἀσκεῖν δ᾽ αὐτὸ ἐπὶ τὸ βέλτιον οὐ παρ-
αιτοῦνται. Δἱ δ' ὄντως σώφρονες, περὶ τὴν τῆς ψυχῆς
ἐπιμέλειαν πᾶσαν τὴν σπουδὴν ἔχουσαι, θεραπεύειν
μὲν μετρίως τὸ σῶμα ὡς ὄργανον τῆς ψυχῆς οὐ
παραιτοῦνται· κοσμεῖν δ᾽ αὐτὸ καὶ ἐναβρύνειν, οὐ
καταξιοῦσιν, ἵνα μὴ φύσει δοῦλον ὑπάρχον, τῆς ῆς τὴν
ἡγεμονίαν ἐμπεπιστευμένης ψυχῆς καταθρασύνηται·
ἀλλὰ παιδεύουσιν αὐτὸ τὴν οἰκείαν ἐπιγινώσκειν
τάξιν, οὐδ᾽ ὑπέκκαυμα καὶ ἀσελγείας ὑπόθεσιν αὐτὸ
καθάπερ δέλεαρ προτιθέασιν. Ἀλλὰ καὶ τὰς τοῦ
πυρὸς τούτου, ὡς ἐνδέχεται, ὑπεξαίρουσιν ὅλας.
"Ήχουσα τοίνυν παρά τινος φιλαλήθους ἀνδρὸς
διήγημα λόγου καὶ μνήμης ἄξιον, ὁ καὶ τῇ σῇ γυ
ΣΤ΄. ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΥΤΟΝ.
Εἴ τις ἀγαθὰς διέξεις καὶ τοὺς νόμους καὶ τ
---CONTINUES---
ΝΒ΄. – ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ (57).
"Οτι ἡ ἁμαρτία τοῦ θανάτου χαλεπωτέρα. Εἰς
τὸ· . Εἰ γὰρ τὰ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνα-
τος· καὶ · - Μὴ βασιλευέτω ἐν ὑμῖν ἡ ἁμαρ
τία· · καὶ πάλιν· « Τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου
ἡ ἁμαρτία. »

Ἡ ἁμαρτία πολλῷ τοῦ θανάτου ἐστὶ χαλεπωτέρα.
Διὸ καὶ ὁ Παῦλος, ὁ μάλιστα πάντων τὰ τοιαῦτα
διασκέπτεσθαι δεινὸς (58), τὴν μὲν βασιλίδα εἶπε,
τὸν δ᾽ ὀψώνιον, ὡς τοῦτον ὑπ᾿ ἐκείνην ταττόμενος (59).
Βασιλίδα δὲ, οὐ διὰ τὴν ἀξίαν (οὐδὲν γὰρ αὐτῆς
αἰσχρότερον)· ἀλλὰ διὰ τὴν σφοδρὰν τῶν ἁλόντων
ὑπακοήν. Εἰ γοῦν τὰ ὀψώνια τῆς ἁμαρτία; θάνατος,
μὴ βασιλευέτω ἐν ὑμῖν ἡ ἁμαρτία, ἡ τοῦ θανάτου,
τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν, ἀργαλεωτέρα. Εἰ γοῦν αἵρεσις
προκέοιτο, καὶ δυνατὸν εἴη, ἐλοίμην ἂν ἀποθανεῖν
μὴ ἁμαρτήσας, ἢ ἁμαρτήσας μὴ ἀποθανεῖν. Οὕτω
τοῦτο ἐκείνου δεινότερόν ἐστι, παρ' ἐμοὶ κριτῇ. Ὁ
μὲν γὰρ θάνατος ὑπ' ἀναστάσεως σβεσθήσεται· ἡ δὲ
ἁμαρτία καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τιμωρηθήσεται (60)
ὥστε οὐδὲν κερδάνῃ ὁ ἁμαρτάνων, μὲν, μὴ ἀπο-
θνήσκων δὲ (καθ' ὑπόθεσιν δὲ εἰρήσθω), εἶγε καὶ
μετὰ τὴν ἀνάστασιν τιμωρίαν ὑφέξει. Καὶ ἄλλῳ δὲ
παραδείγματι ἐναργεῖ τοῦτ᾽ ἐποίησε δῆλον, εἰπών·
• Τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία. » "Ωσπερ
τοίνυν ὄφιν ἢ σκορπίον ὀδόντας ἢ κέντρον μὴ ἔχον -
τας, δι' ὧν τὸν ἐὸν παραπέμψουσιν, οὐκ ἂν τις φοβη-
ΝΓ΄. – ΤΩ ΑΥΤΩ
Εἰ τῇ γνώμῃ προσήκοι ἀναμφιλόγως τὸ γινωσκόμενον σώζειν, οὐκ ἔδει ἄφρονας ἐνοχλεῖν ἀθρώπους, καὶ οὐκ ἐδωροδόκησας εἰς αἰσχύνην ἀπελθεῖν τοὺς τῶν δικαίων προχειρισθέντας ἀνδράποδας.
ΡΟ΄. – ΑΝΔΡΟΝΙΚΩ ΚΟΜΙΤΙ
Ἔργῳ δεῖ τὸν σπουδάζοντα καὶ μὴ λόγῳ μόνον τὴν ἀρετὴν ἐπιδείκνυσθαι.

Related Letters