Letter 54: Even if the blasphemy of Montanus was unknown to you until now, as you wrote, it is ancient and extensive, having...
You ask what is strange or foreign to our religion in the fact that the many-wandering and polytheistic Greeks proclaim a "mother of the gods," since we too believe in a Mother of God. Hear briefly what I wish you to learn genuinely. The Greeks designate as mother of their gods one who is herself a creature of myth, a figment born of human fantasy. But we confess as Theotokos the holy Virgin who bore in the flesh the one true God, the maker of heaven and earth, without ceasing to be virgin.
AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.
Latin / Greek Original
ΝΔ'. – ΘΕΟΛΟΓΙΩ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΩ.
Κατὰ Νεστοριανῶν.
Τί περισσὸν ἢ ἀλλότριον τῆς ἡμετέρας, ἔφης
θρησκείας δοξάζουσιν οἱ πολυπλανεῖς καὶ πολύθεοι
Ἕλληνες, μητέρα θεῶν ἀναγράφουσιν, ὁπότε καὶ
ἡμεῖς Θεοῦ μητέρα πιστεύομεν. "Ακουε τοίνυν συντό
μως, ἃ καὶ μαθεῖν σε θέλω γνησίως. Ἕλληνες μὲν
τὴν τῶν θεῶν αὐτῶν καὶ ὑπάτων μητέρα, ἐξ ἀκολα
σίας καὶ ἀῤῥήτων παθῶν, καὶ συνειληφυῖαν καὶ τε
τοκυῖαν ἐγνώρισαν, οὐδὲν ὅτι λαγνείας εἶδος ἢ ἀγνοή
σασαν, ἢ ἄπρακτον καταλιποῦσαν, ἅτε τοιούτων μην
τέρα. ὧν δὲ ἡμεῖς τοῦ σαρκωθέντος Θεοῦ ἡμῶν γενο
μένην ὁμολογοῦμεν μητέρα, μονογενῆ καὶ μονότροποι
σύλληψιν δεξαμένην, πᾶσαι τῶν ἀνθρώπων αἱ γενεα
σὺν ἀληθείᾳ ἐπέγνωσαν, οὔτε σπορᾶς γενομένης,
οὔτε φθορᾶς μεσιτευσάσης. Εἰ δὲ ἀπιστεῖς τοῖς λὲς
---
ΡΝΔ΄. – ΠΗΛΟΥΣΙΩΤΑΙΣ ΕΙΣ ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΙΟΝ (49).
Πολλὰς ἐνηχούμενοι περὶ ὑμῶν καταβοήσεις, πολλὰς ὑμῖν ἀπαντλοῦμεν καθ' ἡμέραν τὰς παρακλή- σεις. « "Ανδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὴν, » εἶπεν ὁ Κύριος. Ὅτι οἱ μὲν ἀνήκοοι τοῦ νόμου γεγονό- τες, τὴν τοῦ προφήτου ἀπειλὴν κατεπλάγησαν, καὶ τύ- πον καὶ σκιὰν τῆς Δεσποτικῆς ταφῆς ἀκηκοότες, ἔδει- σαν πρὸς τὸ τοῦ συμβάντος παράδοξον. Ἡμεῖς δὲ αὐτὸν ἰδόντες τὸν προφητευθέντα, καὶ ψηλαφήσαντες, ἀγνώμονες μένομεν πρὸς αὐτὸν, καὶ ἀνένδοτοι πρὸς μετάγνωσιν. Μὴ τοίνυν, ἀδελφοὶ, καὶ ἐθνῶν φανῶμεν ἀπιστότεροι, καὶ ὃν ἐκεῖνοι ἔφυγον όλεθρον ἐπισπώμενοι.
ΡΟΘ΄. – ΛΥΚΑΙΝΗ (74).
Εἰ τῇ χηρείᾳ ἐγκαρτερεῖς, μὴ πρᾶττε νεώτερα.
Εἰ δὲ καὶ κόσμον περίκεισαι, καὶ πένθους ὄνομα κέ-
κτησαι, οὐ συμβαίνει τὰ πράγματα. Η θάτερον οὖν
ἀπόλιπε, ἢ τὴν αἰδὼ μὴ καθύβριζε.
ΝΔ΄. – ΤΩ ΑΥΤΩ
Εἰ διὰ ὕβριν οἱ ἐχθροὶ τοῦ ἐγκλήματος πονηρῶς κέχρηνται, δεῖ μὴ ἐῶσαι τὰ σπουδαιότατα ἀπόλλυσθαι, καὶ διὰ τοῦτο ἀπράγμονας ἐπιτελεῖσθαι.
ΡΟΑ΄. – ΕΥΑΓΡΙΩ
Τεθνήξειν μελετῶντας καὶ τὰς ἀναγκαίας ἀφορμὰς παραιτουμένους γίνεσθαι ἀνθρώπους.
Related Letters
Providence has not yet turned its attention to the Romans — but it will, someday.
City business -- I have neither the time to learn about it nor the desire to write about it.
You yourself spoke first of the consolation — which you might rightly call a celebration too — a wife good,...
I wrote yesterday through my own man, struck with fear after you reported the bitter news about my daughter's health.
What is not lawful to do is not lawful to say.