Letter 3003: Your letter, when it arrived, was like a draught of water in dry weather — not because what you said was...
Taurentius→Ruricius of Limoges|c. 490 AD|Ruricius of Limoges
barbarian invasion
From: Taurentius (correspondent)
To: Ruricius, Bishop of Limoges
Date: ~490 AD
Context: A Gallic Christian thanks Ruricius for pastoral care and shares news.
Taurentius to the most holy Father Ruricius.
Your letter, when it arrived, was like a draught of water in dry weather — not because what you said was sentimental, but because it was true, and truth is increasingly hard to come by.
The news of the church here is mostly of small things, which is perhaps how it should be. The great dramas — the heresies, the invasions, the collapses of empire — recede into the background; the daily life of a Christian community, with its small victories and small failures and its persistent effort to mean something, goes on.
I want to tell you about something that gave me real encouragement last week. One of the young men of this community who had been, for several years, drifting — present at the liturgy but absent in spirit, going through the forms without the substance — came to me and asked for a serious conversation about what the faith actually requires. I do not know what prompted it. Something in your letter that I shared with him, possibly. But the conversation itself was one of those rare occasions when you feel that something real is happening, that a person is genuinely turning toward God rather than simply feeling guilty about turning away from him.
I tell you this because you are part of the network of prayer and thought and correspondence that makes such things possible.
Your servant,
Taurentius
III. DOMINO SANCTO AC BEATISSIMO ET OMNI MIHI CULTU ATQVE HONORE UENERANDO PATRI ET IN CHRISTO DOMINO PATRONO RURICIO EPISCOPO TAURENTIUS.
Litterae sanctitatis uestrae me spiritali cibo pastum incitauerunt
ad spem futurorum et uerba prophetica claritate
1 benigni v, benigno S inrigastis cf. Rur. ep. II9, ingastis S, intrastis v
2 preciosa S presentiam S 3 possedeam S 7 incrementum v, incremantium
S quod S quo-lira. 14 unde] cf. Rur. ep. II9 et 52 8 que S
recollatione v 9 dulciscit S 12 quantumcumque v presumere S
13 que S 15 et] ut coni. Momvisenus 16 infelices S, infelicem t, absolutione
v, ablutione S 17 redempte S 20 uestre S 21 reuertendam S
22 anni S 28 Turentius n 29 encitauernnt S
radiantia ad discutiendas errorum tenebras purissima luce fulserunt.
recognosco plenum caritatis affectum et sinceritatem
piae castigationis amplector. eloquentiam in uerbis, in exeplis
perfectionem, in consilio gratiam, in officio diligentiam,
in ueritate constantiam, in admonitione ueritatem, scientiam
probatis in dogmate. uos antiquos scripturarum interpretes
et diuinorum uoluminum tractatores ueneranda mihi nomina
Cyprianum, Augustinum, Hilarium, Ambrosium rettulistis, alios
facundiae flore uernantes, alios et in reuelandis occultioribus
spiritales, alios mulcendis inperitorum sensibus blandientes,
alios in fidei assertione pugnantes.
Praeteritae calumniamur aetati, quod uiros illos admiratione
dignissimos haec saecula non tulerunt. pro certo doctrinam
iuniores ambierant (eorum), qui ante docuerunt. ego autem
aetatem meam non de canentium putamine capillorum nec,
sicut beatitudo uestra de saeculari auctore mutuata est, de
colore barbae albentis agnosco, cum, etiamsi esset error in
conputo, senescentis annos de torpore membrorum per morbi
incrementa sentirem. sed omni precum humilitate deposco, utpro
correctione morum meorum, pro inspirando mihi desiderio
paenitendi, pro domini nostri propitiatione in sanctis uestris
orationibus supplicetis, ut, qui ad uitandum procliue illius
uiae in perniciosa uergentis erectum et cum labore gradiendum
iter ostenditis, et ingressum boni operis et piae emendationis obtineatis
effectum non in uerbere disciplinae, sed in indulgentiae
medicina et misericordiae lenitate. hanc quoque uobis conferte
mercedem: debetis enim fenus domino de thesauro, qui
2 recognusoo S 4 offitio S indulgentiam v 5 admunitione S
ueritatem] et add. v 6 probatis expungi uult Mommsenus interpretis S
Q
7 tractares S 8 agustinum S hylarium S ratuj.Iistis S, sed et
illustres v 9 facundie S 11 fide S 12 praeteritae v, preteritate S
14 iuniores scripsi, iunioris S ambirent v eorum addidi, om. S
15 eam v potamine S 16 seculari S 17 barbe S etiamsi] non
add. v essem t. error om. t\' 18 num senescentes scribendum ? de
torpore Kr., decorpore S, decrepitos r 19 omni scripsi, omnium S
22 supplicitis S 23 uergentes S rectum r 25 ueruere S, feruore t.
27 fgnus S
fidei uestrae traditus et a uobis illo commendante susceptus
est. adquirite desperantes, arguite neglegentes, deditos somno
ignauae securitatis excutite, resides excitate. decet ouem perditam
in umeris suis bonum reportare pastorem et munitioribus
caulis eas, quibus lupus insidiatur, includere.
Sanctum Augustinum, sicut iusseratis, inueni, quem cum filio
communi Rustico presbytero esse credebam. operae pretium
est, ut admiremini studium meum, quod, quae opuscula contineret,
hucusque (qui) nesciui, sane capitulatim iam librum traditurus
inspexi. chartaceus liber est et ad ferendum iniuriam
parum fortis, quia citius charta, sicut nostis, uetustate consumitur.
legite, si iubetis, atque transcribite. et spero, ut,
postquam uobis bene cognitus fuerit, ad me, cui est incognitus,
remittatur, quia corrigere neglegentiam meam frequentata membranae
ipsius lectione dispono. ora pro me.
◆
From:Taurentius (correspondent)
To:Ruricius, Bishop of Limoges
Date:~490 AD
Context:A Gallic Christian thanks Ruricius for pastoral care and shares news.
Taurentius to the most holy Father Ruricius.
Your letter, when it arrived, was like a draught of water in dry weather — not because what you said was sentimental, but because it was true, and truth is increasingly hard to come by.
The news of the church here is mostly of small things, which is perhaps how it should be. The great dramas — the heresies, the invasions, the collapses of empire — recede into the background; the daily life of a Christian community, with its small victories and small failures and its persistent effort to mean something, goes on.
I want to tell you about something that gave me real encouragement last week. One of the young men of this community who had been, for several years, drifting — present at the liturgy but absent in spirit, going through the forms without the substance — came to me and asked for a serious conversation about what the faith actually requires. I do not know what prompted it. Something in your letter that I shared with him, possibly. But the conversation itself was one of those rare occasions when you feel that something real is happening, that a person is genuinely turning toward God rather than simply feeling guilty about turning away from him.
I tell you this because you are part of the network of prayer and thought and correspondence that makes such things possible.
Your servant, Taurentius
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.