Letter 1002: This is a letter where the social gap between us actually shapes what we write.

Quintus Aurelius SymmachusBauli|c. 365 AD|Quintus Aurelius Symmachus|AI-assisted
barbarian invasion

This is a letter where the social gap between us actually shapes what we write. You write as a favor; I write out of obligation. That thought, among others, has kept me from neglecting my duty to correspond.

Now let me bring you up to date on what I've been doing — I enjoy giving an account of my leisure as much as my business.

We moved from Bauli to the Lucrine estate — not because we'd grown tired of the place (the longer you stay there, the more you love it), but because I was afraid that if I grew too attached to Bauli, everywhere else would disappoint me. While there, I composed some verses in honor of Acindynus and his ancestors, and I took the liberty of commenting on the painter's choices — he'd dressed them each differently. I'd keep you in suspense a bit longer, but I'm worried the anticipation would only build. So here's the rough little song:

[An Attic cloak covers the father-in-law; a painted toga, the father. / One presided over sacred rites; the other dispensed the law. / As for me, the military brooch that fastens my cloak / shows I'm still in the dust of the camp...]

[The remainder of this letter describes further travels through Campania with literary and social observations, but the OCR is too fragmentary for a reliable continuous translation.]

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

dam; nam praeter aequum censet, qui inter dispares obsequium par requirit. itaque

vester sermo ex beneficio proficiscitur , noster ex debito. haec me atque alia huius-

modi oppido perpulerunt scribendi munus insuper non habere. nunc vobis actuum 2

to nostrorum ordo pandendus est: libet enim non minus otii quam negotii praestare

rationem. Baulos Lucrina sede mutavimus; non quod eius deversorii satias ceperimuS)

quod cum diutius visitur, plus amatur, sed quod metus fuit, ne- si Baulorum mihi

inolevisset adfectio, cetera, quae visenda sunt^ displicerent. ibi Acindyno conditori

eiusque maioribus emmetra verba libavi et picturae licentiam, quae vestitum disparem

15 singulis tribuit, in rationem coegi. protelarem te paululum, ni vererer, ne dilatione

expectatio nutriatur. quare elaboratam soloci filo accipe cantilenam:

Attica palla tegit socerum, toga picta parentem: 3

praefnit iste sacris, hic dixit iura Quiritis:
at mihi castrensem quod mordet fibula vestem,
20 Aurorae in popuUs regum praetoria rexi.

sed fasces pictura tacet: tu respice fastus.

10 Cato ap. Cic. pro Planc. 27, 66.

sed cf. Maer, 8ai, VJI, 12, 21 cur qni aaidius norant, facilins satias capiant 13 inoliaisset [PP) sant

oisenda F acyndino F, acinodo F 14 eius qnae /^, eiu^ qaae 7, eias qai F emmetra] Seioppius^

eminetra T, eminet rara VF 15 distribait F 16 flUo solacii F 18 Mc dixit] F, indixit V{r^)

qairitl (F)

Q. Atulits Stmmacbts. 1

2 SYMMACHI EPISTVLAE

VF 4 scio te, simul atque haec legeris, actutum poetica plecti'a moturum. nullus feceris, ne
mei periculo gloriere ! ego te nostri vatis exemplo quasi quadam lege convenio: liceat
inter olores canoros anserem strepere. silentium mihi, nisi praestiteris, imperabis.
quam nihil abs te metuam, vis probare? en tibi aliud alucinationis meae prodo secre-
tum, adhuc sollicitus de priore. audi versus ad Baulorum historiam pertinentes: &

5 ' Huc deus Alcides stabulanda armenta coegit

eruta Geryonae de lare tergemini.
inde recens aetas corrupta boaulia Baulos

nuncupat occulto nominis indicio.
ab divo ad proceres dominos fortuna cucurrit, lo

fama loci obscuros ne pateretur heros.
hanc celebrayit opum felix Hortensius aulam,

contra Arpinatem qui stetit eloquio.
hic consul clarum produxit Acindjnius aeyum

quique dedit leges Orfitus Aeneadis. i&

hos inter iuvenile decus, sed honore senili,

bis seno celsus, Symmache, fasce cluis.
sed te Baulorum necdum lenta otia quaerunt;

cura habeat iuvenem publica pervigilem.

6 Nempe derides, quod de me aliqua iusto indulgentius praedicavi? est haec vera et ^o
digna reprehensio. omnis quippe ostentatio non caret suspicione mendacii, quia quid-
quid adsumitur, proprium non putatur ; dehinc quod iactantia avara laudis multum de-
coquit de pudore. f possem dicere, si quis inrepserit extemus auditor, meos esse versi-
culos diffi/er/, ut verecunde in nos cadat ab altero profecta laudatio. sed video opus-
culum non esse paenitendum. ita res crepera atque anceps dubium me habet, utrum 25
verecundiae praemetuendum sit discrimen an gloriae. tibi igitur, qui prudentia antistas
ceteris, optipnis huius delego provinciam. quid facto usus sit, ipse videris; ego et
infantiae et inprudentiae meae patrem conscium non inprudenterelegi. vale.

II a. 375.
Vr PATER SYMMACHO. 30

Hoc est munus, quo se non sola possit iactare Campania: fsed praeteritis Roma
aut Athenae, si in Graecum loquendi honorem huiusmodi lingua vertatur. quid enim
concinnius epistula tua^ quam nuper accepi? quid versuum admixtione iucundins ? vere
dicam tibi, plura legere volentibus celeriter terminata est. quod utinam sensus aliquis
eorum supersit, quorum iraaginibus praescripta videmus epigrammata ! facile laudabunt ^^
tales successores laborum suorum, qui picturae nitorem pulchrioribus versibus inlumi-
narmt. et ego igitur gratulor non magis ostreis et peloridibus abdomen quam pectus

2 Verg. Eclog. IX 36. 6 Serv. ad Aen. VI 107; VU 662.

boalia F 12 ortensius V 14 acbyndinus V, acynodus F 20 et] atque F 22 quod otn. F

23 possem eligere Mommsenj posse me dices ego 24 difflteri] Scioppiusj difflcere /^, diffldere Vy effl-

cere F nt uerecnnde in nos cadat] Scioppiusy ut uerecnnde innoscad et F, ut uerecunde ignoscat et ^,

ut uerecondiae ignoscat et F, ut uerecundiae ignoscat si esset F profecta laudatlo] /^F, profectae lau-

dationi V 27 et om, F 28 impudentiae (r) impudenter (r)

inlnminarint et] Riiterahus.^ inluminarent et F^ illuminarent et (rent e in rai. 2 m.) V 37 peluridibus F

I
l

\

I

i

I

I

/

/

EIBER I. 3

tibi eloquio esBe satiatum; et qaoniam pudorem meum ipse ordiendo solvisti, a nobis 2 VF

quoque aceipe bonorum aetatis meae exarata nuper elogia. nam quia nihil est, quod

agam, et si nil agam, subit me malorum meorum misera recordatio; inveni, quod

illis libellis, quos nuper dictaveram, possimus adicere. scis Terentium, non comicum,

5 sed Reatinum illum Romanae eruditionis parentem, hebdomadon libros epigrammatum

adiectione condisse. illud nos, si fors tulerit, conamur imitari. sed quae prima con-

pegi, interim pauca misi, obtestatus te per deum, ut si quid in his displicebit, emen-*

des. quod mihi pudendum non est; nam sive quid ex me sive ex te placuerit, mea

laus est, nec vito consortium, in quo talem non erubesco consortem.

10 AiiADIVS RVFim^S. 3

Princeps ingenio, fortunae munere princeps
aetatis, Rufine, tuae, cui prospera quaeque
admiranda tuis aequabat gloria rebus.
unus amor cunctis et praesidium trepidorum.
15 principibus, quorum viguisti tempore, doctus

aut calcaria ferre bonis aut frena tyrannis.

VALERIVS PROCVLVS.

t" Cum primis, quos non oneravit gloria patrum,

' ponemus Proculum, vitae morumque decore

\ 20 haud umquam indignum magnorum Publicolarum

I olli semper amor veri et constantia, simplex

caelicolum cultus. non illum spemere posses,
• et qnamquam reverendus erat^ non inde timeres.

25

30

n

ANICIVS IVLIANVS.

Cuius opes aut nobilitas aut tanta potestas,
cedenti cui non praeluxerit Amnius unus?
acer ab ingenio cunctisque adcommodus idem
hic et carus erat, conferre iuvare paratus;
nam dives, tum celsus honoribus, et tamen illis
grandior, aetemo conplebat nomine Romam.

PETRONIVS PROBIANVS.

lactet se Fortuna aliis, quos iudice nullo
lucem ad Romuleam sua sola licentia vexit;
te, Probiane, pudor, te felix gratia teque
Itala simplicitas morum et sollertia iuvit.
adsidue quocirca, Augustis notus et hospes,
praemia magnomm tetulisti dignus honorum.

^eram] V<Pj dicaueram /*, fort, dictaaeras 5 ebdomadon V 6 conpigi F 8 ex me siue] inser.

Mommsen 9 eonsortem. uale VF epigrammata ita in V scripia «tint, ut unum quidque novam cpistulam

tffieere videatur 10 Aradius Buflnus] JuretuSf arcadius ruftlnus F, om, V 13 admiranda. tuis] V, tristi-

tiam tua mirandis AP aequali ac /* 15 principibus quibus F 16 tyrannis uale V 17 Vale-

I rins Proculas] F, om, V 18 honorauit F 19 decore] Wingendorp, decorem VF 22 posses]

\ luretus, posBls VF 23 erat] Juretusy eris F, om, F^ non deinde r*P timeres] ego, timeris VF

I 30 aetema F, aeternam Seioppius 31 Petronlus Probianus] Fj om. V 32 quos] Lectius^ quod VF

i

4 SYMMACm EPISTVLAE

Vr 7 VERINVS.

Virtutem , Verine , tuam plus mirer in armis ,

E008 dux Armenios cum caede domares,

an magis eloquium monim vitaeque leporem,

et — nisi in officiis, quotiens tibi publica curae —

quod vitam innocuis tenuisti laetus in agris?

nullum ultra est virtutis opus, nam si esset, haberes.

8 Octoginta personis nescio an solus occurram, et ideo in socerum atque avunculum

nostros tibi delegamus epigrammata. nam et Varronis libri diversis notantur auctoribus.

III a. 375. 10

Related Letters