Letter 4007: This is a long letter whose text is substantially intermixed with critical apparatus and OCR artifacts.
Quintus Aurelius Symmachus→Unknown|c. 368 AD|Quintus Aurelius Symmachus
education booksfriendshiptravel mobility
[This is a long letter whose text is substantially intermixed with critical apparatus and OCR artifacts. The legible portions include: a discussion of protocol in correspondence (who should write first when a friend is traveling), thanks for news of recovery from illness, praise of the recipient's career, and conventional wishes for further advancement. The text mentions that old custom requires the traveler to write first, but Symmachus has broken protocol out of eagerness. A clean critical text would be needed for a complete reliable translation.]
Hilarasti mihi diem litteris, quae testatae sunt, vigere apud te nostrae amicitiae
diligentiam. multum pectori meo voluptatis inlapsum est. et sane statueram scriptis
antevertere officium tuum, si te Mediolanium venisse didicissem. dederam quippe hanc 30
provinciam germano tuo, cuius tibi amore non cesserim, ut adventum tuum propere
nuntiaret; sed conludio quodam moratus indicium tibi ordiendae salutationis priorem
locum praestitit. neque ego moleste fero, quod apud te gratia fratris antistat.
2 interea respondendum est inquisitioni , qua scire postulas, quibus actibus vitam cola-
mus. dum filius meus Graecis litteris initiatur , ego me denuo studiis eius velud 35
aequalis adiunxi. repuerascere enim nos iubet pietas, ut litterarum dulcedinem liberis
nostris labor participatus insinuet. tuae res non in germine, sed in fruge sunt; cuius
mallo P 13 sotiom P 1 m, 14 ac om. {F)
fenorid Mtteer, uelatione fenoris Mom^inaen^ seribe: uel auctione uel grauitate fenoris distrabentur 24 at
quem P una cum fratre] ego, u c a fratre PF^
27 om, F 33 gratia fratris PF^ supplt : quod apud te gratia festinati offldi astu fratris antistat od
simile quidy quod apud uos gratia fratris antistat Mommsen 36 repuerascere (cere in ra$.) P iuuet
pietas P 1 m.j pietas iubet F
LIBERJIII. 105
eloqnentiBBimus iuvenis, ut fando conperi, proximis facundiae calcibus urguet parentem. PF
0 te beatum, amice, si vinceriBl nostra adhuc institutio molitur florem creare, nec 3
imperari potest unico labor. itaque inter metum meum et diligentiam lentus pignoris
nostri profectus adolescit. plane, ut arbitror, quaesitis satisfecimus. nunc vicissim
5 rerum tuarum ordinem cupio cognoscere. facilis autem tibi , si me litteris dignum
putes, commeantium copia est, cum tabellariis in aula positi fratris utaris.
XXI a. 396.
AD PROTADIVM. PVM
Post urbis nostrae exitiabilem famem re frumentaria in tranquillum redacta oram
10 Campanae regionis accesseram. commodum adfuit Marcianus intimus vester et mihi
per vos amicus adportans litteras tuas; quas ubi laetis oculis percucurri, aucta est
apud me celebratorum litorum gratia. fit enim plerumque, ut ex bonis accidentibus
honor et voluptas crescat locorum et amoris signa praeferet. nam nemo 2
flagrantius amicitiam colit, quam qui irascitur neglegentiae. quod ita accipias volo,
15 ut causa officii mei salva sit. nullum quippe delictum curae erga te frigentis agnosco.
quid quod proxime teste fratre communi, quem magistratus urbis amplectitur, geminam
tibi salutem per epistulas dixi? num fratemitati tuae etiam commeantium fidem debeo?
cogita in longinqua raras aut occultas hominum profectiones , adde perfidiam mandata 3
firustrantium : non accusabis absentis, ut spero, desidiam, si consideres, et in emitten-
20 dis epistulis alienam requiri occasionem et in reddendis alienam fidelitatem. sed quid
ego his testimoniis diligentiam in te meam nitor adserere? ipsum fratrem nostrum
Marcianum credo tibi sedulo prodidisse, quanta memoria et praedicatio tui in ore ac
pectore meo vigeat. ego vero iam, quid de scriptis meis vel silentio sentias, non re- 4
quiro; siquidem minus est te frequenter adloqui quam de te iugiter loqui. quid ergo
25 scripta postulas, quibus saepe male creditur? hoc liberius, hoc verius est, quod de-
fertur absenti. itaque. ut vis, gloriare stili frequentia: ego officium vinco iudicio.
XXn a. 396?
AD PROTADIVM.
Geminus pariter in manus meas a te sermo pervenit, dum multiiugis officiis ami-
80 citiam nostram pergis excolere. quo exemplo, licet omnis adfectio modo non nuwero
censeatur, reddo tibi binas litteras, quarum alias frater noster Eusebius pars pectoris
mei, has vero frugis optimae iuvenis Martyrius exhibebit, simulque convenio, ut fidem
solutionis istius memineris aemulari, cum te coeperit frequentium paginarum vicissim
fenus urguere.
de Umgo Symmaehi silentio commemorata erat^ quam noster amoris signa praeferre laetatur 14 qui om. Af,
inier lineas add. V 1 m. 15 erigentis P 1 m. V{r^) 16 gemmam P 1 m. 19 absentes V
26 offlcium] PM, offlcium tuum V{r)
34 uale add. VM
Q. ATKBLIirS StMMAOHVS. |4
106 SYMMACHI EPISTVLAE
xxm.
◆
[This is a long letter whose text is substantially intermixed with critical apparatus and OCR artifacts. The legible portions include: a discussion of protocol in correspondence (who should write first when a friend is traveling), thanks for news of recovery from illness, praise of the recipient's career, and conventional wishes for further advancement. The text mentions that old custom requires the traveler to write first, but Symmachus has broken protocol out of eagerness. A clean critical text would be needed for a complete reliable translation.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.