Letter 9033: Although I know that modesty is kin to virtue, I nevertheless wished to find in the letters of your highness an...
Quintus Aurelius Symmachus→Emperor Theodosius I|c. 382 AD|Quintus Aurelius Symmachus
friendship
From: Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator
To: Emperor Theodosius I
Date: ~382 AD
Context: The opening of a letter to the emperor praising his military victories, gently chiding him for excessive modesty in his dispatches.
Although I know that modesty is kin to virtue, I nevertheless wished to find in the letters of your highness an abundance befitting the glory of your great achievements. First, because friendship demanded it -- you should not have feared the stain of boasting before one who loves you. Second, because you are as eloquent as you are brave -- you owed it to the deeds you have accomplished to grace them with the honor of your own words. As it is, you send me to the rumor mill and force me to lend my ear to hearsay about you, when the dignity of so great an affair demands a witness of equal stature. But since the character of my mind [Text breaks off in source.]
Etsi scio, esse virtuti cognatum pudorem, desideravi tamen in litteris celsitudinis
tuae copiam maximarum rerum gloriae congruentem; primo quod amicitia postulabat, 30
ut apud amantem tui naevum iactantiae non timeres, dehinc quod aeque manu et ore
5 tuo uncis ineltui
8 om. {F) 9 praetoria donam nouum] /7, praetura Lectiu8y domum nostram cod. Pithoei 1 1 im-
pellit {F) 12 Cyriacum] cod. Pithoei, byriacum (77) placita] ego, inciU 77
24 — 26 Q. Anrelii Symmachi cpistolarum lib. x. continens epistolas famiUares ad Imperatores, sententias
Senatorias et opuscula: editus post eius obitnm a Q Flauio Memmio Symmacho VC. (77) 28 Symmacbus
Tbeodosio seniori] (77), om, F 29 uirtuti esse F^ 30 quod] quidem F^ 31 nouum /7
iactantcm F^ dehiuc] de me F^ ore] oratione F^
LIBER Vnn. X. 277
promptus fldem gestorum tnomm debueras linguae honore dotare. nnnc me ad famas F
reicis et smis aurem de te praebere rumoribus, cum tanti negotii dignitas parem
testem requirat; sed qui animi mei securus es, meritum tuum voci publicae credidisti
contentus veritate pro laude. ergo Africa revaluit ex morbo sane invictornm prin- 2
5 cipum medente • consilio , quorum remedium tu fuisti. solent enim , qui medicinam
callent) cum iam exper^ usu in magisterium provehuntur ac fiunt artis emeriti, proxi-
mis imperare et feriata manu curationem iuvare praeceptis. tna igitur palma laus
tempomm est; de qua ego plene et indulgentins loquerer, nisi obsequerer singulari
verecundiae tuae et mihi oppido praecaverem, ne laudatus proxime ab excellentia
10 tua feneratam gratiam viderer retulisse. hoc est quod aiunt: mutuum scabere mulos. 3
cui proverbio ne videar esse conflnis, praeconia virtutum tuarum presso dente re-
stringo praeclarae conscientiae tuae pendendum relinquens, quid vel ipse merearis,
cuius ductu provincia mihi amica respirat, vel quid ego tibi debeam, cuius fama sub
tali teste numquam succumbet invidiae. vale.
15 II a. 376.
GRATIANO AVGVSTO. U
Scio amore factum, quo summates viros plemmque dignamini, ut sacrae orationi
vestrae lector adhiberer; sed cum intellego, sermonem illum praenitere omnimodo
rescriptis aliis, qnaecunque ad hoc locomm senatus audivit, me quoque arbitror pluris
20 habitnm esse qnam ceteros. magnis enim negotiis itidem ut magnis comoediis ede-
cumati adponuntur actores: non idem honor in pronuntiandis fabulis Publi/to Pellioni
qnt Ambtvio fuit, neqne par Aesopo et Roscio fama processit. quare, optimi prin- 2
cipes, quae in me bene consultatis, ut divinitns oblata conplector. laus tua, domine
Gratiane, officium est meum, quoniam ita animatus es, ut cum reip. medicinam facis,
25 operam meae vocis accersas. tu nobis pnblicas turbas in tranquillum redegisti. mi-
xAmum re^titit, quin omnes occumberemus, tantum flagitii dissignaverant, qui amplis-
simas potestates malis artibus possidebant. ferox ille Maximinns ob res secundas, 3
incubator iudiciomm, difficilis decidendis simultatibus, promptus | ineundis, poena ca- F
pitali exitia cunctomm lacrimosque expiavit. nunc interlncet hdmo homini; senatus
iubes F de te praebeie nimoribus] /7, romoribns de te praebere Fi*', de te ramoribas praebere F^
ergo] eo F^ reualuit] D, reuoluitur F ex] pro F^ sane] (i7), cm, F in uictoriam F2,
inuicto FS 5 quorum] quo F^ medianam F3 6 experti] tgo, forti /7, forte F usui Fi
prouenitur F^ artis emerlti] /7, emeriti offlcii F 7 imperare] Lyptiut, impetrare F seriata Fi,
f.racta F2 curatione F*, curata F2 praeceptis] 77, om. F 8 temporum] exemplo F^
plane (T^) nisi obsequerer] (77), om. F 9 et] (77), nisi F praecauerem] F^, praeuaricarem Fi-2
10 tua] Lypshu^ tuae F foeneratam 77, fameratam FF uiderer] 77, uldear FF est] au-
tem F3 mutuum] nimium F2 scribere F3 mulos] Lyp$kUf aemulos F 11 afilnis F^
restringo] F, perstringo 77 12 tuae pendendum relinquens] (77), relinquens pendendum F quod Fi
uelut F3 mercaris F» 13 ductus F» quod F8 tibi] (^), om. F famae culus F*
18 praenitere] (T^), praemittere (77), praeminere Afercer 19 reacriptia] eyo, descriptis (77) 21 Pu-
blio PoUioni (77), cf, Commmtationea Mommsenianaa p. 800 22 qui Ambiuio] lurtUu, quam bauio 77
et Roseio] QuilidmiM, et ruscio r*, ethrusco 77 24 quoniam] (77), quando (T^ 25 minimum re-
stitit] ego, minima res stetit (77), minimo stetit (T^) 28 promptus simulque restituas 77r, aequiiuf
p. 269, 11 ' 273, 24 ; alieta epUttdae para deerat in II, in FF epiitulae 142 libri VII II adnexa tet; mem-
hra disieeta coniunxit Suse ineundis] (7^, inenndam F> 2 m. F^, in eundem F^, ineunda F^ i m.
poena] ego, om. FF capitali] F, capituli F 29 exitia] e^o, exitio F cunctorum lacrimas-
que] tgo, cunctorum lacrimisque T^, lacrimisque cunctonim F expiauit] F, exples F homo] Fi*^, hoo F^
◆
From:Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator
To:Emperor Theodosius I
Date:~382 AD
Context:The opening of a letter to the emperor praising his military victories, gently chiding him for excessive modesty in his dispatches.
Although I know that modesty is kin to virtue, I nevertheless wished to find in the letters of your highness an abundance befitting the glory of your great achievements. First, because friendship demanded it -- you should not have feared the stain of boasting before one who loves you. Second, because you are as eloquent as you are brave -- you owed it to the deeds you have accomplished to grace them with the honor of your own words. As it is, you send me to the rumor mill and force me to lend my ear to hearsay about you, when the dignity of so great an affair demands a witness of equal stature. But since the character of my mind [Text breaks off in source.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.