From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Dioscorus)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Hormisdae papae ad Dioscorum diaconum. ^sDe^ct
Quae per eum acta , Italiae populis placuisse. Ad imperatarem se Htteras daiu-
rum, ut ipsum Alexandrinae ecclesiae praeficiendum curet {n, 1). Thomam, Ni-
costratum, Johannem Nicopolitanum et Paulinum defensorem ei commendat, Ne
pro reditus festinatione quid indispositum aut non ordinatum relinquat,
Hormisda Dioscoro diacono.
1. De laboris tui quidem, quem Dei omnipotentis juvamine
•) Eodem intellectu in epistola superiori n. 3 narrantur Scythae monachi
dicere, observationum moras se ferre non posse. Quocirca observationes ibi per-
inde intelligere est, atque diiationes, seu ut Hormisda epist. 144 loquitur, tar-
diiales,
IKX) S. HORMISDAE PAPAE
a. 519. suscepisti, pro ea parte, quae acta est, gratulamur effectu, indicantes,
omnibus Italiae populis quae auctore Deo per te acta sunt placuisse;
et gratias Deo nostro sine cessatione persolvimus, qui te fecit agno-
scere, quia non pro odio^) sed pro causae magis fueris amplitudine
destinatus. Unde quoniam supplicem^) et puram cogitationem nostram
per te misericordia divinae propitiationis adjuvit, necesse est, ut de
industriae vel fatigationis tuae praemio et vicissitudine cogitemus.
Nam sequenti tempore scribere domino et filio nostro imperatori
disponimus, ut te Alexandrinum episcopum debeat ordinare. Justum
est enim, ut ea doctrina et moderatione tua corrigatur ecclesia, in
qua praecipue ab ipsis aetatis tuae principiis militastd. Nam displi-
cuit nobis, quod caritatem tuam clementissimus imperator Antio-
chenae praeponere nitebatur ecclesiae. Melius enim in solo patriae
tanti accipies sacerdotii dignitatem, ut Aegyptios populos doceas,
quam inter Syros, novos et incognitos homines, in a]ia orbis parte
progenitus errare^) videaris.
2. Thomae quoque et Nicostrati fratrum et coepiscoporum no-
strorum observatio longa nos contristat, et miramur, cur apud catho-
licum principem rectae fidei laborare videantur episcopi; quorum
desideria tua debebit caritas sublevare agendo, quatenus optata
consequentium*) moeror converti possit in gaudium.
3. Johannes Nicopolitanus episcopus per Ammonium diaconum
nobis scripsit, quod ei aliqui malevoli apud principem nituntur gene-
rare calunmiam: quem dilectioni tuae commendamus hortantes, ut
elabores, ne ejus quieti inimicorum possit nocere subreptio. Quem
Ammonium diaconum ad nos venientem in sedis apostoh*cae nolui-
mus communione suscipere tamdiu, donec habito cmn Sergio diacono
tractatu, quid ordinari debuerit, quaereremus; et hoc deliberatio
nostra^) supradicto diacono probabilis invenit, ut per testimonium
libelli communioni catholicae jungeretur. Quo libello soUemniter oblato
nostrae offerentem communioni signifiQjimus adjunctum.
4. Paulinum ecclesiae Romanae defensorem commendamus. Et
hortamur, ut nihil indispositum pro festinatione vestri reditus relin-
quatis ^) : quia melius cuncta sub prolixitate temporis cum Dei nostri
105 ^) Hoc verbo innuitur, Dioscorum primo legationis monus hac ratione ex-
cusasse, quod inde sibi odium iuvidiamque concitari timeret, vel etaain quod
odio progressus sui ab ecclesiae suae gremio abstraheretur.
®) Hac in re prudentem pontificem sequi non pudet consilium piissimae femi-
nae Julianae Aniciae, quae epist. 71 ad ipsum scripserat: Sanetitatem vestram^d'
tnonemus, ut intimelis destinatis a vobis reverendissinds viris, mdlo modo ab$ccd€itt
EPISTOLAE 105. 106. 907
juvamine dispoumitur, et gratius est, ut sub mora omnium ecclesia- a.5l9.
rum ordinetur status, quam quum per festinationem aliquid imper-
fectum remaneat, unde iterum et labor nobis generetur et nostris
afferatur ordinationibus difficultas. Data') consule suprascripto.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (Dioscorus)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.