Letter 65: On "Lest anyone be a fornicator or profane person, like Esau" [Hebrews 12:16]: Scripture showed Esau as a glutton...

To Zosimus, Eustathios, and Maron. If you desire neither the eternal life with Christ nor fear the judgment of the everlasting flame, then you are either competing with the contemptuous demons, or you are lifeless images of human beings, without reason and insensible to fear. For what excuse remains for those who have heard the promises of heaven and the warnings of hell, yet live as though neither existed? The demons themselves believe and tremble, but you, who have received the grace of baptism and the light of divine teaching, show less response to the truth than the powers of darkness. Awaken therefore from your spiritual torpor, and consider that every day brings you closer to the tribunal where no excuse of ignorance will avail. To Maron the Presbyter. I learn that having received mercy, you have shown your own disposition to be implacable; not being moderate because you have been well treated, but rather showing hostility to the one who treated you well, repaying kindness with ingratitude and turning the very mercy shown to you into an occasion for further wickedness.

ΣΚΓ΄. – ΖΩΣΙΜΟ, ΕΥΣΤΑΘΙΟ, ΜΑΡΩΝΙ, Εἰ οὔτε τῆς σὺν Χριστῷ [αἰωνίου (11)] διαγωγῆς ἐπιθυμεῖτε, οὔτε τῆς ἀϊδίου φλογὸς τὴν κρίσιν δει- λιᾶτε, ἢ πρὸς τοὺς καταφρονητὰς δαίμονας ἁμιλλᾶ- σθε, ἢ ἀνθρώπων ἱνδάλματα τυγχάνετε ἄψυχα, καὶ λόγου ἀμέτοχα, καὶ φόβου ἀναίσθητα. ΡΕ. - ΜΑΡΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Μανθάνω ὡς ἐλέου τυχὼν τὴν σαυτοῦ γνώμην ἄσπονδον ήλεγξας· οὐχ ὅτι πέπονθας εὖ μετριάζων, ἀλλὰ τὸν εὖ πεποιηκότα μισῶν, ὅτι δεδύνηται δρᾶσαι. Εἰ τοίνυν ταῦτα ἀληθῆ τυγχάνει, πᾶσι προκηρύτ- τεις, ὅτι ἐλέου τυγχάνεις ἀνάξιος· εἰ γὰρ οὐκ εἰς εὐχαριστίαν τρέπεις, ἀλλ᾽ εἰς μνησικακίαν τὴν εὐερ- γεσίαν, τῆς ἀνέξεται εὐποιῆσαι τὸν καὶ τὴν τῶν θη- ρίων ἀγριότητα νικῶντα; Ἔστι γὰρ ἐν ἐκείνοις & καὶ εὐεργεσίας καὶ αἴσθεται, καὶ μέμνηται, καὶ ἀμεί- δεσθαι, ὡς ἐνδέχεται, σπουδάζει. ΞΕ΄. – ΤΩ ΑΥΤΩ Εἰ μηδενὸς καλοῦ τὸν νοῦν εἶχες τῆς σῆς διαθέσεως ἐν κινήσει δυσχερείας ὑποκείμενος καὶ παρόντος, οἴομαι ταῦτα δοκεῖν ὡς δι᾿ αὐτῶν τὴν πλάνην παρακοῆς ἁμαρτάνειν τοῦ θεοῦ καὶ ταῖς ὁρμαῖς μάλιστα μὲν τὸ ἐπὶ τούτοις φρονεῖν ἐνυπάρχειν. ΡΙΔ'. - ΗΡΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ (65). Εἰς τὸ γεγραμμένον· "Ωσπερ οὐχ ὅμοια πρό- σωπα προσώποις, οὕτως οὐδὲ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. ε Εἰ καὶ πᾶσαι ἀρεταὶ ἐπέραστοι τοῖς τῶν κα- λῶν μὴ ἀνεράστοις, ἀλλ᾽ οὖν γε περί τινας αὐτῶν μᾶλλον τινες διετέθησαν. Οἱ μὲν γὰρ τὴν σωφρο- σύνην, οἱ δὲ τὴν δικαιοσύνην, οἱ δὲ τὴν φρόνησιν, οἱ δὲ τὴν ἀνδρείαν, οἱ δὲ ἄλλας ἀρετὰς κατ' ἐξαίρε- τον τετιμήκασιν, οἱ τῶν ἄλλων ἀπολειφθέντες, ἀλλ' Β ἀπὸ τούτων γνωριμώτεροι καταστάντες. Οἷον (ἶνα ἓν αὐτῶν, ἢ δεύτερον, ἢ τρίτον εἰς μέσον ἀγάγωμεν), σωφρονέστατος εἶναι λέγεται ὁ Ἰωσήφ, καίτοι πολ- λὰς ἀρετὰς ἄλλας ἀσκήσας· φιλόξενος καὶ πιστὸς ᾿Αβραὰμ, καίτοι ἐν ἄλλοις πολλοῖς κομῶν ἀγαθοῖς· ἀνδρεῖος ὁ Ἰὼβ, καίτοι πᾶσαν ἐπελθὼν ἀρετήν· ἀπὸ γὰρ τοῦ πλείστου δυναμοῦντος, ἐξενίκησεν ἑκάστῳ τοῦνομα (66). "Οτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει, τὸν κανόνα τῆς ἀληθείας, τὰς θείας φημὶ Γραφὰς (67), κατ- οπτεύσωμεν. Τί οὖν φησιν (68); « "Ωσπερ οὐκ ἔστιν ὅμοια πρόσωπα προσώποις, οὕτως οὐδὲ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων (69).» Ὦ τοῦ θαύματος! ὁ αὐτὸς ἕνεστι ``` Ε΄. – ΙΕΡΑΚΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Σφόδρα ἀπατῶμεν ἑαυτοὺς, καὶ παραλογιζόμεθα, εἰ μηδὲν πράττοντες ὧν προσήκει πράττειν τοὺς νικᾷν βουλομένους, τῶν πάντα πραττόντων (74) & χρὴ πράττειν τοὺς νικήσειν μέλλοντας, περιέσεσθαι προσδοκῶμεν. Ταυτὸν γὰρ ἐστι, τὸ καὶ τοὺς καθεύ- δοντας καὶ ῥέγχοντας τῶν ἐγρηγορότων καὶ σπουδα- ΤΩ ΑΥΤΩ Οὐχὶ ἁπλῶς, ὦ βέλτιστε, ὁ πλάσας κατὰ μόνας τὰς καρδίας ἡμῶν ἐνομοθέτησε μὴ ἰδεῖν ἀκολάστως εἰς γυναῖκα, ἀλλὰ πραγμάτων ἡμᾶς ἀπαλλάττων. Ἐπειδή, γὰρ πολλῷ εὐκολώτερον μὴ ἰδεῖν εὐπρόσωπον γυ- ναῖκα, ἢ θεασάμενον καὶ τρωθέντα ἐξελκῦσαι τὸ βέλος, καὶ θεραπεῦσαι τὸ τραῦμα, τοῦτο προσέταξε. Κουφότεροι γὰρ ἐν προοιμίοις οἱ ἀγῶνες (μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἀγῶνος δεῖ [75]) τῷ μὴ τὰς θύρας ἀνοίγοντι τῷ ΡΠΒ΄. – ΔΙΟΔΩΡΩ ΣΟΦΙΣΤΗ Τοὺς τῆς ἀληθείας ἀγῶνας γυμνάζειν ἀνάγκη.