Letter 88: Epicurus, the shepherd of your flock, impiously declared that everything came into being by chance and would return...

To Arsenios. That especially those who have done nothing good ought not to boast. If the Pharisee who boasted had at least done something worthy of praise, what do you boast about, simply making noise with your throat and not doing anything worthy, and making yourself liable to a worse judgment than the Pharisee suffered? For he was charged with nothing worthy of blame in his deeds, but was accused only of the conceit of his good fortune. And yet that conceit alone was enough to condemn him, so that the publican who had done many shameful things but approached God with humility went away justified, while the Pharisee who could enumerate his righteous deeds went away condemned. How much more, then, shall you be condemned, who have neither deeds to boast of nor the humility to acknowledge your poverty before God? To Zosimus and Maron. Concerning presbyters who do not walk according to their calling. Those who bear the title of presbyter but live in a manner unworthy of that name bring disgrace not only upon themselves but upon the entire Church. For the world judges the faith by the conduct of its ministers, and when priests live scandalously, the enemies of the Gospel are given occasion to blaspheme. Therefore, either live as befits your calling, or relinquish the office you dishonor.

ΠΗ'. ΑΡΣΕΝΙΩ. *Ὅτι μάλιστα οἱ μηδὲν ἀγαθὸν πεπραχότες οὐκ ὀφείλουσιν ἀλαζονεύεσθαι. (87) Εἰ πράξας ὁ Φαρισαῖος ὁ ἐκαυχήσατο, σὺ τι καυχᾶσαι λαρυγγίζων ἁπλῶς, καὶ οὐ πράττων χρη- στῶς, καὶ χείρονος ἑαυτὸν ποιῶν ἔνοχον κρίσεως ἧς ὁ Φαρισαῖος ὑπέμεινεν ; οὐδὲν μὲν ἄξιον μέμψεως πεπραχὼς, μόνην δὲ τὴν ὁἴησιν τῆς εὐπραγίας ἐγκληθείς, ΡΙΗ΄. – ΖΩΣΙΜΟ ΚΑΙ ΜΑΡΩΝΙ. Περὶ πρεσβυτέρων μὴ περιπατούντων κατὰ τὴν τοῦ Θεοῦ ἐντολήν. Ἥρκεις μὲν καὶ σὺ, ἀναιδέστατε Ζώσιμε, τὴν θείαν ἱερωσύνην (16) λυμαίνεσθαι, καὶ πᾶσαν αὐτῇ ὕβριν προστρίβεσθαι· ἔσχες δὲ καὶ σύζυγον ὅμοιον, καὶ ζεύγος βοῶν συνηρμόσθητε, τὴν ἀκανθοφόρον γῆν τῶν παθῶν ἐργαζόμενοι. Στῆτε τοίνυν, ὦ δείλαιοι, τῆς ἀτόπου μανίας. Παύσασθε πάντολμοι τὴν βασιλικὴν σὐλὴν καταχραίνοντες. Τῶν μολυσμῶν ἑαυτοὺς ἐκ- καθάρατε. Κηλίδος τὸ θυσιαστήριον ἀπαλλάξατε. Ἡμᾶς δακρύων κουφίσατε, τοὺς ὁρῶντας σκανδά- λων ἐλευθερώσατε, τοὺς κωμῳδοῦντας σιγᾷν συγχω- ρήσατε, τὴν κρίσιν τοῦ Θεοῦ ἐνθυμήθητε, τῆς ἑαυ- τῶν ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος φείσασθε. ΠΡ. – ΑΣΚΛΗΠΙΩ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐπειδὴ γέγραφας θαυμάζειν ὅπως ὁ Χριστὸς τοὺς φοιτητὰς ἐπεστόμισεν ἐπιτιμήσαντας τῇ πολύτιμον μύρον ἐκχεῖν μὴ παραιτησαμένῃ (81), καίτοι δό- ξαντας τὸν ὑπὲρ τῶν πτωχῶν ποιεῖσθαι λόγον· φημί, ὅτι Οὐκ ἂν ὁ ἄνω καὶ κάτω περὶ ἐλεημοσύνης δια- λεγόμενος, καὶ ταύτην τῶν θυσιῶν προκρίνων, νῦν ταύτην, ὡς νομίζεις, ἐξέβαλεν. Ὁ γὰρ λέγων, «Ἕλεον θέλω, καὶ οὐ θυσίαν· · καὶ, « Μακάριοι οἱ ἐλεήμο- νες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται · · καὶ, « Ἐφ᾿ ὅσον ἐποιή σατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε, · οὐκ ἂν εἰς τοὐναντίον περιετράπη. 'Αλλ' ἐπειδὴ ἡ προσελθοῦσα γυνὴ ἔφθη ἐκχεῖν τὸ Β έλαιον, ἀτοπώτατον ἡγήσατο ἡ θεία σοφία πηρῶσαι αὐτῆς τὴν πίστιν. Διὸ καὶ συνηγόρησεν αὐτῇ, καὶ εἶπεν· « Ἔργον γὰρ καλὸν ἐποίησεν. » "Ὅρα τὴν ἄῤῥητον σοφίαν. Οὐκ εἶπε, Καλὸν ἔργον γέγονεν, ἀλλ', Ἐποίησεν. Οὐ γὰρ αὐτὸ καθ᾽ ἑαυτὸ τὸ πρᾶγμα ἐξετά- ζει, ἀλλὰ μετὰ τοῦ προσώπου τῆς γυναικός, οἱονεὶ λέγων· Ἐπειδὴ ἅπαξ ἐποίησεν, ἀποδοχῆς ἐστιν ἀξία. Μὴ τοίνυν τὴν ἀκρίβειαν παρ᾿ αὐτῆς ἐπιζητήσωμεν, ἀλλ᾽ ἀφ᾿ ὧν οἷόν τὲ ἐστι, στέφανον αὐτῇ πλέξωμεν. Εἰ δὲ μὴ τούτῳ τῷ νῷ ἀπεδέξατο τὸ γύναιον, ἐχρῆν νομοθετῆσαι πᾶσι μιμήσασθαι αὐτήν. Εἰ δὲ μηδὲν τοιοῦτον εἶπεν, ἔδειξεν, ὡς διὰ συγκατάβασιν ἐκείνην ἀπεδέξατο. Εἰ μὲν γὰρ εἰπόντος αὐτοῦ πεποίηκε, νόμος ἔστω· εἰ δὲ πεποιηκυῖαν οὐκ ἠπόρησε, μὴ εἰς c νόμον ἀναγέτωσαν τὴν συγκατάβασιν. Εἰ γὰρ ἐν τῇ Παλαιᾷ τὰς θυσίας ἐπιτρέψας ὕστερον ἀνέτρεψε, πῶς ἐνταῦθα μηδὲ ἐπιτρέψας ἐνομοθέτησεν; Ωσπερ γὰρ εἰ πρὸ τοῦ ἐκχεῖν ἡρωτήθη, ἐκέλευσεν ἂν αὐτὸ πρα- θῆναι, καὶ δοθῆναι πτωχοῖς· οὕτως μετὰ τὸ ἐκχυ- θῆναι άτοπον ἦν διὰ τῆς ἐπιτιμήσεως σβέσαι τῆς γυναικὸς τὴν πίστιν. Οὕτω καὶ νῦν ποιοῦσιν οἱ τῶν ἱερωμένων εὐδόκιμοι. Εἰ μὲν γὰρ τις εἴποι, ᾿Αναθεῖ- ναι τι βούλομαι, κελεύουσιν αὐτὸν δοῦναι πτωχοῖς· εἰ δὲ φθῇ ἐκεῖνος κατασκευάσαι, οὐ μόνον οὐκ ἐπιτι· μῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἠρέμα ἀποδέχονται, οὐ τοῦτο ἐκεί- νου προκρίνοντες · οὐδὲ γὰρ διὰ τοῦτο ἐπεδήμησεν ὁ Χριστὸς, ἵνα χρυσοῦ καὶ ἀργύρου τὰς ἐκκλησίας ἐμπλήσῃ (82)· ἀλλ' ἵνα μὴ τὸν ἀναθέντα ἀπορή- σωσιν. ΕΠΑΦΡΑ Λυσιτελέστερον ἐγκαλεῖσθαι δικαίως ἐπὶ παραπτωμάτων, ΡΝΕ΄. – ΑΝΔΡΟΝΙΚΩ Τῇ γνώσει σβεννύναι τὴν ἀπειρίαν ἀνάγκη.