Letter 115: The fact that you have the power to sway anything with the force of your words, and yet in the courtroom you never...

LibaniusGaianus, a lawyer|c. 324 AD|Libanius|AI-assisted
education books

The fact that you have the power to sway anything with the force of your words, and yet in the courtroom you never slander anyone for any amount of gold -- and then you did this to me, and for no fee at that -- what am I to make of it?

Let me show you that you misread my remark. A brief backstory: you came to help a Phoenician man who was governing Phoenicia -- a man of good sense who knew exactly which stream of eloquence he needed. I wanted to see you and was glad when I did. After a brief conversation -- you were heading to lunch with someone -- I let you go.

The next day the courtroom had you and the school had me. I cut short my lecture as much as I could and ran to your courtroom barriers, thirsting for the sound of your voice and pushing through the crowd. But I couldn't hear you -- you'd already finished. All I heard was the abundant praise from other orators for a fellow orator. You left no room for envy, since you won by too wide a margin.

The day after that I came again at dawn, but the judge wasn't active yet. My students were calling for me. You spoke again, and again I heard secondhand how you'd performed, and I was pained by the obligation that kept me away...

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

Γαϊανῷ. (357)

Τὸ δὲ σὲ πάντα ἄγειν ἔχοντα τῇ δυνάμει τῶν λόγων ἐν
μὲν τῷ δικαστηρίῳ μηδένα συκοφαντεῖν μηδενὸς ἕνεκα χρυ-
σίου, πρὸς δὲ ἐμὲ τοῦτο ποιῆσαι καὶ ταῦτα ἐπ’ οὐδενὶ μισθῷ
τί χρὴ νομίσαι;

ἀλλὰ μὴν ὡς οὐκ ὀρθῶς ἐπελάβου μου τοῦ

ῥήματος, ἐγὼ διδάξω, μικρὸν δὲ ἄνωθεν. ἦκες ἀνδρὶ Φοί-
νικι Φοινίκης ἄρχοντι βοηθῶν νοῦν ἔχοντι καὶ καλῶς εἰδότι,
τῶν τίνος αὑτῷ δεῖ ῥευμάτων. ἐγὼ δέ σε ἐπιθυμῶν ἰδεῖν
ἥσθην ἰδὼν καὶ μικρὰ διαλεχθείς, ἐπὶ γὰρ ἄριστον Μου
χωρεῖν, ἀφῆκα.

τῆς δ’ ὑστεραίας σὲ μὲν εἶχε τὸ δικαστή-
ριον, ἐμὲ δὲ τὸ διδασκαλεῖον. καὶ συστείλας εἰς ὅσον ἐξῆν τῆς
συνουσίας τὸ μῆκος ἔδραμον ἐπὶ τὰς ὑμετέρας κιγκλίδας δι-
ψῶν τῆς ἀκοῆς καὶ τέμνων μετὰ θορύβου τὸν ὄχλον. εἶτα σοῦ
μὲν οὐχ ὑπῆρχεν ἀκούειν, ἐπέπαυσο γάρ, περὶ δὲ σοῦ πολλὰ
καὶ καλὰ ῥητόρων ἐπαινούντων ῥήτορα, φθονεῖν γὰρ οὐκ εἴας
πολὺ νικῶν.

τῇ μετ’ ἐκείνην πάλιν ἕωθεν ἦλθον, ἀλλ’ οὔ-
πω ἦν ὁ ἄρχων ἐνεργός, ἐμὲ δὲ ἐκάλουν οἱ νέοι. σὺ δὲ ἠγω-
νίζου καὶ αὖθις ἤκουον, ὡς εἴποις, καὶ ἤλγουν καὶ τῆς ἀνάγ-
κἠς κατεβόων.

τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; ἔτυχες τῆς ψήφου
πρὶν ἐμὲ τῆς ἐπιθυμίας. ἀλλ’ ὅμως ἐν τοῖς τετυχηκόσι πρὸς
τοὺς ἄλλους ἐμαυτὸν ἠρίθμουν, ὥσπερ οἷς συνέβη πρὸς μὲν
Ηλιν ἐλθεῖν, τὸν Δία δὲ οὐκ ἰδεῖν, αἰσχυνομένους δὲ φάσκειν
ἰδεῖν.

τοῦτο δὴ καὶ αὐτὸς ἐπεπόνθειν, καὶ περὶ τὸν Εὔ-
βουλον οὐκ ὀλίγων καθημένων, ἐν οἷς ἐγώ τε καὶ σύ, γιγνο-
μένων τινῶν ἐγκωμίωι κατὰ σοῦ καὶ πρὸς ἐμὲ τῶν ἀνθρώ-

πων βλεπόντων, εἰ σύμψηφός τε εἴην καὶ τὸν ῥήτορα εἰδείην,
ἔκρυψα τὸ ἀτύχημα καὶ τῶν ἀκηκοότων εἰς εἶναι πρὸς ἐκεί-
νους εἰπὼν σοὶ πρὸς τὸ οὖς τἀληθὲς ἔφην, ὡς ἀνήκοος εἴην,
δηλῶν ὅτι σὲ ἀποδοῦναι δεῖ.

τοῦτ’ εὐθὺς μὲν οὐκ ἐδυσ-
χἐρανας, οὐ γοῦν ἔδειξας, ἀπελθὼν δὲ ὕβριν ἐκάλεις, οὐ γάρ
με ἔλαθες. τί δὴ τὸ τὴν ὕβριν ἔχον, εἰ μήτε τὸ ἐπαινεῖν
ὑβρίζειν ἐστὶ μήτε τὸ δυστυχίαν ὁμολογεῖν;

ἀλλ’ οὐ συν-
διετρίψαμεν ὁπόσον εἰκός, καὶ τοῦτο ἐγκαλεῖς. κοινή γε
ἡ ζημία. ἀλλά τοι βέλτιον σὲ μὲν τῆς ἐμῆς ἀσχολίας κατηγο-
ρεῖν, ἐμὲ δὲ τῆς σῆς, ἀλλήλων δὲ ἡμᾶς.

ἀλλ’, ὦ βέλτιστε καὶ
χρηστὲ Δημοσθένους ἀπόγονε, μὴ ταύτῃ κρῖνε τὰς φιλίας, ἀλλ’
αὐτῶ τῷ φιλεῖν· ὡς πολλοὶ συμπίνοντες ὁσημέραι κἂν τοῦ αἵ-
ματος ἀλλήλων ἡδέως πίοιεν.

σὺ δ’ ἄλλους ἀφεὶς Ἀβυδη-
νοὺς εἶναι φύλαττε τοὺς σαυτοῦ τρόπους καὶ τοῦ γε μὴ μετα-
βεβλῆσθαι δεῖγμα παρέχου τὸ Βοηθὸν τουτονὶ μὴ πολλῶν
ἐᾶσαι δεηθῆναι ὁ δὲ καὶ Ζηνοβίου τοῦ πάνυ συγγενὴς καὶ
ἡμῖν ἐπιτήδειος καὶ γέρων, ὡς ὁρᾷς, καὶ ἀδικεῖται

Related Letters