Letter 23: Anselmi Luc, Coli, can,, VI, 39 1 p.

Pope Pelagius IUnknown|c. 559 AD|Pope Pelagius I|From Rome|AI-assisted
imperial politicspelagianism

We received with great attention the letters of your love, and we have carefully considered the matters which you brought to our notice. As the vicar of the blessed apostle Peter, to whom the Lord committed the care of his entire flock, we cannot be indifferent to any question that affects the peace and unity of the Church. You report that certain persons continue to resist the authority of this apostolic see and persist in the schism occasioned by the condemnation of the Three Chapters. We are grieved by their obstinacy, but we do not despair of their return, trusting in the mercy of God who wills all men to be saved and to come to the knowledge of the truth. We have shown repeatedly, by clear and irrefutable proofs, that nothing was done contrary to the four holy councils, and especially nothing contrary to the council of Chalcedon. We have preserved inviolate the tome of blessed Pope Leo, and we have added nothing to the faith and taken nothing away. The condemnation of the Three Chapters was an act of justice, removing from the Church writings and persons that were injurious to the faith, not subverting the faith itself. We exhort your love to continue in your laudable efforts for peace and to encourage all the faithful to accept the judgment of this see with filial obedience.

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

Anselmi Luc, Coli, can,, VI, 39 1 p. 287,

PELAGIUS [PAPA] CLERO CATINENSI[S] [ECCLESIAE].
Talia quidem iam dudum ad fratrem et coepiscopum nostrum
Eucarpum de uisitatipne Catinensis ecclesiae scripta direximus,
ut in eis indicium nostrum potuissetis agnoscere. Uerumtamen,
quia quosdam ibi non sana intentione sed prauis studiis dissensio¬
nes suscitare uestra etiam relatione cognouimus, qui scientes ad
episcopatum nec aetate, nec coniunctione, nec uitae meritis posse
perduci, ad hoc tantummodo inquietare ecclesiam uolunt, ut sibi,
de his quae ex ipsa praesumpta sunt, immunitatem futurus pro-

Codd,: B fol, 25-25\- (4-6); C, fol. 16-16^: (1-3; 6), C* fol, C, fol. 13 C iol
^ fol, 182: (4-6); Ej fol. (4-6), £* fol. fol, 68, £4 fol. ^34^’

H fol. 66 : (4-6); O [Thaner, p. 287]: (1-3; 6); 0,^ fol. 57^-57^^; p, fol 314^- (l-Q. 6^*
P, fol, 30-31\ P, fol, 21^^'-^; S, fol, 37-: (1-3; 6), S, fol. 47\ ^ ^

^lagius Ci, gelasius O 5 Oje, om. B papa] om. B C E H clerico S, catinensij

nn C 0 0„ P S, cathinensis C, ecdesiae] om.

BD,EH 2 (t)aha rt parv. pro init, litt.) P, ad] et C fratrum P. coepiscopo P,

eocapum C uisitationis P,. cathinensis C, 4 eius iudido P, P, S uerumpta-
men P, 5 cosdam C, sana] insana Pj intentione] ratione 0, dissensio-] ex dis¬
sentio- C,. dissentio- P, diseensio- P, 6 -nes] e* -nem 0 , qui] quod C, 7 ned]

ne S, 9 praesumpta] C 0 Oi,: praemissa P. promissa S inmunitate C. C, C. (>)
in unitatem P 3 ♦i-/#

Tit. clero Catinensi: Catinae sive Catanae, hodiernae Catania, in Sici¬
lia. Cf. F. Eanzoni, 0 . c., p. 624-629; R. van DorBN, Catane, DGHE., t. XI,
c. 1492-1495; M. SCADUTO, Catania, mEnc. CathoL, t. III, c. 1080-1085.

1. iam dudum ad ... Eucarpum: Cf. ep. 18 quae, uti scripsi ibidem
vel uno mense ante has litteras scribi debuit. Cf. p. 53.

BPISTUBA 23,1-5

mittat episcopus, .et fiat rapinae securitas episcopatus ambitio.
Hoc etiam uos duximus commonendos, ut decretum iii Helpidium 3
diaconum factum et subscriptum ab omnibus quos uestra relatio
designauit, ad nos cum praedicti uisitatoris epistula et cum eodem
diacono maturetis Deo propitiante perducere. [Et post pauca]. 4
Cum hic filius noster, uir magnificus Leo praetor, uenisset, retulit
nobis de singulis quae illic mota sunt, et quomodo uota prope
totius ciuitatis in Elpidio diacono concordarent. Unde, quia nos 5
de memorati uiri testimonio dubitare non possumus omnino,

uestra] nostra 0^ 14 diachono Ci C 3 C 4 et post pauca] otn. B E H 15 dum Dg
praetor] precator 17 elpidioj elpedio £ 4 , helpidio (recte fortassis; cf. 1.11 et 19) H

3. Helpidium diaconum: Ad illum, iam Catinensem episcopum, fuit
missa ep. 72, p. 183. Cf. praeterea epp. 33,1 et 42,1, quibus discimus, eum,
tertium post diem quo Romam pervenit, consecratum fuisse, et illi commen¬
dasse Pdagium institutionem abbatis in monasterio Catinensi S. loannis
(p. 89 et 116-117).

4. uir magnificus Leo praetor: Cf. epp. 33,4; 72,1, et 78 (p. 193) quae
ad eum missa fuit. Quoad munia praetoris Sidhae cf. E. Caspar, 0 . c.,
p. 409-410; E. Stbin, Histoive..., p. 424; 801. Cum sit munus Mterius
dignitatis ei titulus spectabilis congruebat, sed mediante s. vi titulus iste
fere fuit substitutus epitheto magnifici, sioMt nostra epistula comprobatur.
Adiectivum nomen magnifici, ex quo apparuit ad regnum usque lusti-
niani, non fuit officiaHs titulus, sed tantum honoris comitatisve vocabulum,
quod communiter modo viris primi ordinis tribuebatur. Sed substituens
spectabilis voci, proprius titulus magistratuum alterius dignitatis effectus
est post medium s. vi. Cf. P. Koch, 0 . c., p. 23; 33; cf. insuper M. Bridgbt,
0 . c., p. 50; 152; 149-150. Tunc temporis spectabilis epithetum fere evanuit
et, mutatione omnino peracta, magnifici titulus iam amplius non datur
— nisi raro prorsus modo — inlustvi ulli, ita ut, exeunte s. vi, iam nulli
inlustvovum neque honorariorum aut vacantium tribuitur. Quoad spectabiles,
cf. V. ChapoT, Spectabiles, in Daremberg-Saglio, t. IV, 2, p. 1421; EnsSLIN,
Spectabilis, in Pauly-Wissowa, t. III^, c. 1552-1568; E. S^TBIN, Histoire ..,,
passim (cf. p. 893^).

uenisset: Ex ep. 25 (ubi episcopus Syracusanus iam consecratus
apparet, cuius episcopi consecratio, sicut ostenditur ep. 33, 4-5, a relatione
praetoris Eeonis dependit: unde inter utrumque epp. 23 et 25 saltem 25 flu¬
xisse dies necesse fuerit) recte coniecit auctor praesentem epistulam non
esse posteriorem initio m. februarii a. 559, nam ep. 25 conscribi debuit
non post finem dusdem m. februarii. Quam probe diem quo haec ep. 23
data fuit coniedsset auctor, mirum in modum ostendit adnotatio eiusdem
did, quam inveni in codd. Coli. Caesaraugustanae, In eundem sensum quo
auctor scripsit E. Stbin, Chronologie ..,, l. c., p. 132; Idem, Histoire ...,
p. 679 (n. 3, p. 678).

PEIyAGII I PAPAE

idcirco, sicut dictum est, Helpidium diaconum ad nos facite pro-
20 , perare, nec expectetis ulterius ut ainmonitio ad eum nostra debeat
destinari. Quem tamen hoc per uestram dilectionem praesenti 6
iussione specialiter ammonemus, ne cui se aliquid uel dare uel
daturum esse promittat; sed nec de ecclesiasticis praeteritis cau¬
sis aliquam securitatem cuiquam facere audeat siue promittere, aut
quasi factus episcopus ea quae direpta sunt non repetat, sed apud
eos a quibus direpta sunt permanere libere patiatur; sciens quod,
si tale aliquid uel fecit uel fecerit, nec a nobis omnino permittitur
ipsa ualere promissio, et ctun iudicii nostri quod de ipso habuimus
damno, pastoralis consecrationis ordinem promereri non poterit.

30 Data IIII Nonas Februarias.

iccirco B Eg, om. H sicut... est] om. H helpidium] D 2 E 3 H: hespedium
B, elpidium E 20 ut] ex aut E^ ammonitio] B (cf. infra 22) : amonitio H, admo¬
nitio Di E nostra ad eum B 22 ammonemus] B E 0 0^^ S^: amonemus

Cj C 4 , admonemus D^E^P Si aliquid uel dare] B E i aliquid dare Ci H 0 Oi®

PS, dare aliquid C, dare P* 28 esse] om. Cj C 3 C 4 promitat B praeteritis]

B D^ E H: om. C 0 Oi^ P S 24 cuiquam] om. P S siue promittere] uel promittat
Cg C 3 C 4 aut] B Ci D 2 E H Oi^: ut C 0 P S 25 episcopus] om. O 4 ea] ex (?) Pg,
om. E 2 directa S* sed] ex se B aput B Pj Pg 26 libere permanere 0 27 ueP] om.

CgPg nobis] uobis C» C 4 omiuo B permititur P, permittetur PS 27-28 om¬
nino ualere permitt. ipsa C 3 , omn. ual. permitt. illa Cg, ual. omn. permitt. illa C 4 ,
omn. permitt. ual. ipsa 0 O^^P S 28 de] seq. se expunct. in £4 habuimus] habebimus
^8 C 4 29 damno] E^ S : dampno cet.y add. ad P 3 pastorale Ci, pastoralem C, pastoris
0 « ordinem] ordinari O4 . promereri] promoneri Pj P3, om. O4 poterit] patimur
Pg 80 data... febr.] C: om. cet.

EPISTUEAE »23,5-6; 24,1

Ad loannem patricium queribundus scribit Pelagius quam male se
gesserint schismatici praesules in regionibus Venetiae et Istriae. Falsa
est omnino eorum incusatio, se adversus synodos egisse; ipse vero eorun¬
dem caput arguere potest de perversa eius ordinatione, contra canones
et legitimos mores peracta. Ne igitur velit loannes communionem
habere cum iis qui ab una Ecclesia, Christi sponsa, excesserunt.

Related Letters