Letter 9028: The fame of your literary cultivation made me desire your acquaintance long ago, but I put off the duty of writing...

From: Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator To: An imperial official (name lost) Date: ~380 AD Context: Symmachus writes to a court official whose literary reputation first attracted him, explaining his earlier reluctance to write lest it seem like political flattery. The fame of your literary cultivation made me desire your acquaintance long ago, but I put off the duty of writing for some time out of modesty -- not wanting to appear to be courting a man at court. This malady of ambition is so common that men who care about their reputation blush on behalf of others' vices. But the cause of my hesitation is now removed, since you honored me by writing first. I will gladly enter the open doors of your friendship, summoned by your kindness, and will make up for the delays of my bashful silence with more frequent letters. Only look with indulgence upon the efforts of my inadequate tongue, and for the moment lower the standards of an imperial secretary. You mentioned that you have read some of my work -- I ask the same patience. I will not be a stranger to you, nor will I dread a critic who is already familiar with my writing. You have already learned to tolerate everything of mine. We have now also gained a personal acquaintance, which should make you a kinder judge. For friendship is gracious, and its affection softens the severity of judgment into gentler feelings [Text breaks off in source.]

cupias. pudoris tamen mei est, ut minime ipsi talera me esse persuadeas. LXXXVIII (LXXXni). n Olim te mihi fecit optabilem cultu fama litterarum tuarum, sed diu officium scri- bendi per verecundiam distuli, ne in aula positum viderer ambire; cuius morbi ita crebra est adfectatio, ut diligentes existimationis viri pro alienis vitiis erubescant. 20 iam remota est causa haesitantiae , postquam me prior salutatione dignatus es. pa- tentes amicitiae tuae fores benigne accitus intrabo et conpensare meditabor pudentis 2 silentii moras crebrioribus paginis. tu tantum bona venia respice obseqninm lingnae jnopis et paulisper imperialis magistri submitte iudicium. indicasti certe meorum te aliqua legisse : eandem posco patientiam. novus tibi non ero nec inexpertum formi- 25 dabo arbitrum; omnia mea ferre didicisti. accessit etiam nobis familiaritas, quae te mihi aequiorem iudicem faciat. gratiosa quippe est amicitia et a severo examine in 3 blandiores sensus caritate mntatur. quodsi ego deposito ingenii pauperis metu ad- siduas tibi epistulas spondeo, vides, quanto amplius sperem de promptuario largiore. fatendum tibi est amice: Gallicanae facundiae haustus requiro; non quod his septem 30 montibus eloquentia Latiaris excessit ; sed quia praecepta rhetoricae pectori meo senex olim Garumnae alumnus inmulsit, est mibi cum scholis vestiis per doctorem iusta 4 cognatio. quidquid in me est, quod scio quam sit exiguum, caelo tuo debeo. riga nos ergo denuo ex illis CameniS; quae mihi lac bonarum artium primum dederunt, et si te in meis scriptis aliquid offenderit, auditorem quondam popularis tui ant 36 silentio tuere aut tu quoque rursus institue. 2 in orej Oruter^ more (77) 6 In] lurettu^ om, 77 uerboruni] luretus, ubornm 77 9 apad me lans et solida gratia est] (77), laus apnd me et solida est gratia Fi'3, laus apnd me est et soUda gratia F^ iu] Suse^ id F cultum] Suae^ cultu F 11 uera est F^ 12 et de- cipls] (77), sed decipis ^1.3^2 j m., sed deciperis F^ 2 m. sed illud — 14 dignitatis oVatio] 77, om. F persuadeas F^ uale add. F^-^ LXXXVim (LXXXIIII). Accuso litteras tua8, quas male credulus desiderio meo facturas medicinara putavi ; /T at illae decursae oculis admoverunt mibi taedas ferventiores. adfluebant enim multo melle facnndiae, quod avectum tecum dolemus; itaque parvae lectionis sapore com- 5 monitus tristiorem damni nostri sensum recepi. inter haec occurrit mihi altera cogi- tatio, amarius esse, si taceas. quapropter condicio durior vertit me ad optionem prioris. peto igitur scribas, sed fac epistulis tuis temporis intervalla breviora. sae- 2 pius ad me commeent et confabulationem praesentis imitentur. fruamur adsidue ea parte, qua melior es. quod si aliquid prolixioris curae et elaborati a te operis ad- 10 iunxeris, prope erit, ut mihi non solum Romae sed in Athenaeo quoque nostro. qua soles gratia, perorare videaris. LXXXX (LXXX V) . In cnram tnam redisse me gaudeo ; sed huius tam subiti [operis] boni omatissimus invenis Asterius mihi auctor est^ qui parandae commendationis gratia, ut tandem scri- 15 beres, impetravit. et illius quidem familiaritati , licet a nobis olim repertae, ob me- ritum recens adiecimus animi diligentiam, te vero non patiar ultra expectare moni- tores et aliorum potius usui operam navare quam mutnae inter nos adfectioni debitum pium solvere. non invideo poscentibus testimonia vel snffragia tua, sed validior est amicitiae causa quam gratiae. precarias epistulas postpone legitimis: his frequentius 20 caritas studeat, illas nonnnmqnam praestet humanitas. LXXXXI (LXXXVI). Expectare non debui litteras tuas, quibus indicinm mihi faceres honoris accepti. F itaque verecundiam tuam gratulatione praevenio et opto, ut augeat gradum meritis •tuis iure delatum continuata felicitas. restat, ut stili adsiduitate acuas inter nos ami- 25 citiae diligentiam vincasque officii sincerito/e «wccessus tuos. ille enim vere incre- mentis suis maior est, quem sublimitas parti honoris inclinat. vale. LXXXXII (LXXXVII). In cassum dissimulationis et tacitumitatis accusor, cum debitam diligentiam love teste non deseram; sed nequitia meomm arbitror accidisse, ut missa ad te scripta 30 residerent. quaeso igitur, ne ex infrequentia litteramm meus in te animus aestimetur. nam plemmque officiis simnlatur adfectio, amicitiae antem sinceritas pectoris magis fidem postnlat quam delenimenta sermonis. vale. 2 in te posi desiderio imer, {F) 8 fruemnr (77^) 13 operis uneU incluti 14 mihi] (r), om, {JJ) offlciis intercessus FFy officiis snccessus Oruter nere] Z7, nenire r*, uenie status F 26 snis] ex om. F3 31 autem] at F^ 32 postulat fldem F» nale om. F^ 262 SYMMACHI EPISTVLAE LXXXXIII (LXXXVni) . F Pignora nostra coniunximus , atque ideo consentaneum videtur, ut quos coetus participes habuimus, etiam honore sportulae prosequamur. dnos igitur solidos offe- rendos tibi misimus, parvum munusculum, si aestimatur pretio sui, religiosum, si amore pendatur. 5 Lxxxxnn (lxxxviiii). n Romam te venturum certa fama promiserat : spem visendae praestantiae tuae malto gaudio ceperamus; sed inproviso mutatus nuntius indicavit, quod pio accitu domini et principis nostri ad yotiva remeares. ergo officium salutationis , quod coram spera- veram deferendum, stili honore conpenso teque oro, ut ingravatam vicem referas, 10 quae /^ersuadeat, desiderari ex me crebra conloquia, si ostenderit, prima placuisse. LXXXXV (LXXXX). Pro utroque nostrum causam diutumi silentii reddidisti, nam me quoque fateor scribendi ofQcio hactenus temperasse. tua igitur purgatione defensus diluere litteris, quod commune est, non laboro. nunc omnium statu in tranquillum redacto aemulis 15 studiis omissa repetamus. ita enim demum proba&itur temporis fuisse, quod diu inter nos stilus quievit, si nunc reddita facultate mutuam diligentiam frequens sermo repa- raverit. LXXXXVI (LXXXXI) . Etsi tu a litteris temperasti, exempli tui imitator esse non debeo. integro igitur 20 tibi largam salutationem nec diffido, reddenda saltem mihi esse officia, quae a te fuerant inchoanda. Lxxxxvn (Lxxxxn). Solet bonis livor obstrepere; nt nunc speratum praesentiae tuae gaudium mihi subduxit invidia. hactenus vires snas in damna voti communis intenderit: sic ero 25 contentus, quod me adventus tui expectatione fraudavit. ipsum te sospitem manere patiatur et tandem cum ntroque nostrum redeat in gratiam. instar beneficii erit, si mihi contingat de te ex volnptate securitas. tnr F2 4 si] sed F3 estlmetur F^ 5 uale add. F» II persuadeat] epo, snadeat (77) ostenderit] (/'), ostendero (77) 16 probabitur] Merctr^ probatur (77) inter] Leetiu», intra (77) 20 tu] (77), fort. diu ingero Latinius 28 fort, pro nolnptate LIBER Vim. 263 Lxxxxvra (Lxxxxin^ Amo litteras tuas, sed expecto praesentiam ; nam mihi dierum ratio 11 pollicetar. plura me scribere spes adventus tui non sinit, sed quod nunc epistulae [tuae] detrahimus, coram fabulis rependemus. 5 Lxxxxvnn (lxxxxtttt) . Gratum mihi est, quod promptissimum studium rei nostrae dignaris inpendere et quod te nostri memorem scriptorum adsiduitate testaris. hinc fit, ut offlciis tuis etiam cura nostra respondeat. libenter igitur tibi rependo sermonem, et quamvis sponta- neam iuvandis hominibus meis adhibeas voluntatem, hortamentum tamen petitionis 10 adiciOy ut offlcia, quae ultro tribues, cumules provocatus. C (LXXXXVni). Sumpto adventus mei nuntio, de quo non potuit apud te fama reticere^ expec- F tavi, ut prior scriberes, vel quod est amabilius, ut ipse Formias commeares. sed quia utrumque mihi vel dissimulatio tna vel occupatio denegavit, in partes tuas li- 15 benter ipse succedo teque oro, ut mihi aut excursum tuum praestare digneris, aut si obstat aliquid, saltem litteraria salutatione respondeas. CI. Conquestio tua de raritate epistularum mearnm magis religiosa quam iusta est. 772 nam cum ex amore descendat, non habet tamen quievit. 20 nunc tamen emenso itinere promitto praeterita ofGciorum dispendia crebris a me epi- stulis sarcienda. Cn (LXXXXV) . Dum petis beneficium, praestitisti : plus enim mihi ex amicitia tua quam tibi ex jj nostra defensione quaesitum est. nihil igitur adsumam gratiae meae , cum plurimum 25 tuae debeam. potest tamen adhuc istiusmodi munus augeri scribendi adsiduitate , ut cumulet voluntas familiaritatem nostram, quam nunc videtur necessitas inchoasse. cm. Totis viribus adiuvandi sunt communis patriae corporati, praecipue mancipes sa- 772 linarum, qui exercent lavacra lignorum praebitione. his plerique sunt debitores, quos 2 Dam mibi] /^ nam etsi (i7), quam mlhi Seiopphu ratio poUicetur (Z7), supple: uam mibi die- rum ratio soUemolum te confestim adfuturum polUcetur vel shnUe quid; cf, p, 170, 20 4 tuae del. hiretus 10 ultro tribues] (/>, sponte tribuis {II) 12 epiatidam om. [11), primua edidit Seiopptua Veriaim, l. 1111 17 18 epiatulam om, (i7), primu» edidit Iwretua in editione Symmachi aecunda p. 305 j hoc loco collocavii Scioppius 19 tameu quieuit {H)^, laounam indicavi 23 dum] (r), cum (XT) 25 augere {F) 28 epiatulam om, {II) , primus edidit lureius in Symmaehi editione secunda p, 305 , hoe loco coHocavit Scioppiua 264 SYMMACHI EPISTVLAE n^ uisi ad solutioDem vigor iudicialis adstrinxerit , eliciet publicam querellam series in- commodi. quare quaeso, ut inter cetera, quae sibi de studio tuo Roma promittit, hanc quoque partem diligentiae tuae vindices. cira. /' Parva fatemur esse, quae misimus, sed honoriiicentiae prae^entis religione iK)tius & quam modo munen/m aestima^itur. haec ipsa tamen exi/is oblatio plus ad me gratiae poiiiabit, si religio tua usui suo a me delibata susceperit. CV (LXXXXVI). // luvandi sunt mancipes salinarum, qui splendori atque usui patriae communis in- serviunt. dignaberis igitur auditis eorum querellis adeuntibus deferre iustitiam et lo urbi liomae utilem et tuis moribus congruentem. vale. CVI (LXXXXVII). Pro filiis nostris deo iuvante coniunctis in duobus solidis ad te misimus sportu- lam nuptialem, quam cum prompta dignatione susceperis, documentum dabis, omnia amicorum festa esse communia. is cvn (Lxxxxvni). Nuptiis quidem fllii mei te quoque inter amicorum potissimos interesse voluissem ; sed quia longinqua absentia tua desideratum mihi negavit officium, in duobus solidis sportulam misi, ut ingere apud me tnam memoriam votiva oblatione testarer. parvum quidem munusculum est, si aestimatur pretio sui, religiosum, si amore pendatur. 20 cvm (Lxxxxvim) . Omnia, quae sine auctore iactantur, incerta sunt; sed ego in sacrae virginis fa- mam nihil patior licere sermonibus. quare offlcio pontificis, fide senatoris admoneor proferre conperta. diceris ante annos legibus definitos vestali secreto velle decedere. nondum credo rumori, sed adsertionem tuae vocis expecto, quae opinionis dubium 2& aut agnoscat aut respuat. c vmi (C) . Tandem de actibns tuis certum me facere dignatus es: quibus lectis atque de- cursis laetatus sum, vit^ et innocentiae tuae apud iustum ceteris 1 series] (77)2, senius / 3 uindices] (r), uendicet (77)2 iUis {F) 10 dignaberis] {F), om. {II) deferre] (r), deferto (i7) 18 longlnqua] (r), longa (77) 19 uigere] luretm, ingere /7 20 manusculum {II) 24 uestili Z7 28 actibus] uocibus F 29 iustum ceteris (77), lacuruim indicavit Scioppius in rescribendo diligentiam defaisse. quos tu ad referendam gratiam dignaberis in- 77 citare, ut intellegam vicissitudine provocatus, epistulas meas iisdem fastidio postea nrkn ^n4*nv(ia non futuras. CX (CI) . 5 Aliorum quidem tibi spectanda est sententia, quos decet de paribus iudicare; mei ingenii exilitas etiam parva miratur. quare velim credas, nihil tibi ex meo testi- monio bonoris accedere. nam etsi laudari ab laudato v/ro vetus dictum est, nostri tamen mediocritas non multum famae tuae claritudinem iuvat. sed quia voluntati tuae mos gerendus est, quid e medio unus de orationibns tuis sentiam, iussus expe- 10 diam. prope est, ut te arguere debeam, quod saeculo nostro Tullianum stili (am 2 parcus inv/deas. respondebis, omnem te operam condendae historiae deputasse. ig- nosce avaritiae meae, si utrumque desidero. nam pari nitore atque gravitate sena- torias actiones et Romanae rei monumenta limasti, ut plane Homerica appellatione U8U8 Ttepi6e?iov [id est aequimanum] te esse pronuntiem. perge igitur quaeso et stnde 15 hanc posteris dotem relinquere, ut quae divisa in singulis auctoribus ante placuernnt, eadem nunc in te coniuncta laudeutur. CXI. condicio ac difficultatem djicendae aquae inter labores censere F Herculeos debeamus. nunc me Neapolis mutata sede suscepit, unde post breve inter- 20 vallnm dierum transire Capuam tui desiderii gratia non morabor. CXU (CH) a. 370? Cum iam Decembrium kalendarum tempns adpeteret, redditae sunt mihi litterae, 77 quae te annalem trabeam meruisse loquerentur. creda^ velim, multo ex ea re gaudio mentis meae habitum splenduisse, primo quod ita natura conparatum est, ut omnes 25 sibi delatum decus iudicent, quod dignt/s acceperit, dehinc quia honor iampridem togae et ordini rarus nimisque difRcilis tandem summatem civilium partium virum re- spicit, postremum quod amicitias nostras necdum aliis officiis inchoatas prompta evo- catione iunxisti. videsne quam probabiles laetitiae meae cansae sint? sed vereor, ne 2 his parum credas, cum accitus excusem, quamvis iusta ratio sapientem non possit 30 ofi^endere. quo enim pacto ad prima fascium tuorum vocatus auspicia, pancis diebus Galliarum longinqua penetrarem? exime itineris apparatum, cogita hiemis impedimen- 7 Naeviu» ap. Cic. Tubc. IIII 31, 67; ad fam. V 12, 7; XV 6. 14 Hom. II. XXI 163. 5 paribus] eyo, patribns (Z7) 7 laudato uiro] lwetu»f laudito uro II 9 quid e medio unus de orationibuB] eyo, qui demediorationibus F, quicquid de orationibus (/7), quid quidam e medio de oratio- nibus Seioppius 10 tam] cgo^ fame /7 11 inuideas] /uretiM, inuadas riT 13 homeri**»*««» relatione usus *»»»»» (i7), homerica appeUatione Ttept^^^iov F 14 id est aequimanum unch mclusi pronnneiam (Z7) igitur om, F et stude om, F 15 dotem] totam F quae diuisa in] quod F 16 eadem nunc om, F 18 omisit epistulam (77), primus edidit Seioppius a, 160S censere] Pnreusj ceuBurae (/*) 22 episiiula ad Probum eonaiUem a, 371 scripta esse videtur kl (77) 23 credam (77) posslt] potest 7" 30 pacto] 7*, precio (77) uocatns] 7*, sum uocatus (77) 31 penetrarem exime] F^ pene»»»»»» ex ine (77) hiemis] 7", »»»«** {IT) q. AVRBLIVS SYMMACHr». 34 266 SYMMACHI EPISTVLAE n tum, defectum cursus publici et brumalis lucis angustias: nonne mibi ante kalendas lanuarias futurus erat irritus labor, aut post . inverecundia ventus? haee oro te, aequo animo pronuntiet amicitiae nostrae bonus auctor esse dig- naris. eo animo interpretare , quae iure adstruo, quo rogasti, nec propositum tuum deseras. solus enim benigne creditur advocasse, qui exeusatione non laeditur. 5 CXIII (CIU) a. 380. Multa me gratia nexuisti, et cum prioribus officiis tuis adhuc solvendo non sim, denuo aliud posco, quod debeam. consul me amplissimus auspiciis honoris sui inter- esse praecepit, cuius litteris tua quoque accessit oratio. haec ut venturo honesta est, ita excusanti vehementer onerosa. sed tua aequitas verecundiam meam vana felici- to tate relevabit: ille ut sit placatus adnitere, cui me tristis de fratre casus exeusat. 2 nam mihi turpe atque inpetibile est adtonito animo et fronte maesta laetos adire con- ventus. quid fortunam meam deceat, agnosco, cum qua nimis contumaciter agit, qui eo^cepto vulnere statim miser esse dissimulat. si iusta, si necessaria^ si vera prae- tendimus, facito, oro, ut tam prompta venia ignoscat absentiae meae, quam bona 15 adfectione, ut pergerem, postulavlt. cxuii (cmi). F Recte Caecilius comicus, homo, inquit, homini deus est, si suum officium sciat. hanc ego in te dixerim sententiam convenire, qui fgratia tua in nostris nego- tiis curam vigilem praestitisti. hinc in nostro pectore memoria, laus in ore versatur, 20 nec in praesentia modo floret faeti et studii tui gloria, sed ut mens augurat, aevuni 2 vigebit. prolixior agendis gratiis sermo etiam nunc conpeteret, ni vererer, ne simul totum videar expendisse, quod debeo. inpatiens est accepti beneiicii, qui nexu pro- perat liberari, nec videtur mutuani operam quasi amicus accipere, si erubescit ad moram gratiae. alia mei ingenii ratio est : pecuniae fenus accelero persolvere , offi- 25 ciorum vices diu opto debere. vale. CXV (CV) a. 375—376? n Mones, ut aequo animo feram vel aemulorum facta inproba vel ingratorum foeda decreta. convenit cum studio atque ingenio nostro consilii tui qualitas. nullius quippe tam vehemeus nequitia est, ut motu meo digna sit. an ego istud feram moleste, qui 30 noverim Marcellorum monumenta sublata Verre praetore et Marianis trophaeis nequa- 18 Caecil. frg. v. 264 Ribbeck. 1 kaleudas lanuarias] Oruler, kl. lun. (IT) 2. 3 laeunas indieat (/7j, nec expUl (T^), inuerecun- dior aduentuB htretus 14 excepto] Scioppiusy et cepto F, accepto (/7) 15 fort, prona adfeotione modo] Ji F2 tul] F3, om, F^'^ aeuum] exinde F^ 22 uigebat F^ etiam] quia et F^ 1 m.^ quia etiam F^ 2 m., quod F^ nisi ^'2.3 uerere F^ 23 beneflcil om, F^ 24 fort. qui erubescit 25 alia mei] ale&rum F^ ingenii mei F^ est ratlo F3 26 opto diu F^ uale om, F^ 28 mones — p. 267, 1 pepercisse om, F ingratorum] (/^, gratorum /7 LIBER Vnil. 267 qnam manas invidas pepercisse? | in sola conscientia est fructus et ratio virtutis. F nihil moror statnas et publica falsa titulorum: fhcum faciant provincialium oculis, qui animis occiderunt! quod si mihi ullus honor testimonii publici adfectandus foret, iu- 2 dicio tuo et similium contentus esse deberem, vel fidicinis exemplo, qui indignatus 6 considentium turbam sibi et Musis cantum ciebat, vel secundum Heraclitum physicum, qui summam laudis arbitrabatur placere uni, si esset optimus, qui probaret. quare esto securus patientiae nostrae et gratulare mihi, quod ego solus torqueo corda liven- tium, cum alii, quibus statuae quoquo modo tributae sunt, nihil habeant invidendum. CXVI (CVI) . 10 Valeo, quantum sinit aeger animus. atque utinam leges aeque mecum valerent, U quarum sanitas ab ipsis plerumque corrumpitur, quibus curanda mandatur. non per- gam longius, cum hoc aenigma nostrum frater meus Bulephorus possit aperire, cui ut amicitia mea cara, ita querella conperta est. is ubi te scientem dolor/^ mei fe- cerit, confido tali adiutore leges ad fora nostra redituras. 16 cxvn (cvn) a. 394. Exprobraveras mihi antehac feras, quibus non est usa quaestura filii mei. mor- d^bar commemoratione irriti beneficii, de quo arguere amicum nec conpotem gratiae debuisses; tu vero etiam pretia, ut vir excellentissimus communis frater Protadius allegat, nec speratae nec traditae rei errpostula^ me, si credis, a verecun-