Letter 28: 1. Never was the face of any one more familiar to another, than the peaceful, happy, and truly noble diligence of your studies in the Lord has become to me. For although I long greatly to be acquainted with you, I feel that already my knowledge of you is deficient in respect of nothing but a very small part of you — namely, your personal appeara...

Augustine of HippoJerome|c. 390 AD|Augustine of Hippo|Human translated
friendshipillnessmonasticismproperty economicswomen
Travel & mobility; Personal friendship; Literary culture

Augustine to Jerome, his dearest lord and brother and fellow presbyter, worthy of every honor and affection — greetings.

1. Your devotion to studying God's word has become as familiar to me as the face of a dear friend — even though I have never seen your face. For though I long greatly to know you in person, I feel I am missing only one thing: your physical appearance. And even that gap is barely real, since my most blessed brother Alypius [bishop of Thagaste and Augustine's closest friend] has all but brought you before my eyes in his own person. He was thoroughly formed by you in Bethlehem [Jerome's monastery in Bethlehem, where Alypius had spent time], and now you live in him as though in a moving image.

2. I want you to know that I already hold your works very dear — the labor you have poured into the Latin translation of the Old Testament from the original Hebrew [Jerome's Vulgate translation, which he worked on from the 380s to 405]. I feel strongly that it is valuable for the study of the sacred Scriptures to have scholars learn Hebrew and Greek, and that your work in this area serves the whole Church. My only concern — and I raise it not as a rebuke but as a question from a younger colleague to one of far greater learning — is the danger of serious division in the Western churches. When your translation is read in a congregation whose members have heard the Septuagint [the Greek translation, made in Alexandria around 250 BC, which was the scripture of the Greek-speaking church] all their lives, and suddenly the words are different, confusion follows. I saw this happen when a bishop in Africa read your rendering of Jonah 4:6 ["ivy" rather than the Septuagint's "gourd"] and the congregation nearly rioted [the incident at Oea, in modern Libya, is reported by Augustine in Letter 71].

3. This is not a criticism of your Hebrew scholarship, which I am in no position to make. It is a practical concern about what happens when a translation that differs from what people know is suddenly imposed on them without preparation. Could you consider attaching notes explaining the differences between the Hebrew original and the Septuagint? That way both traditions could be honored.

4. I have a specific scholarly question as well, which I hope you will answer. In Galatians 2:11–14, Paul says he "opposed Peter to his face" because Peter was acting hypocritically [Peter had been eating with Gentile Christians but withdrew when Jewish Christians arrived, apparently out of fear of Jewish opinion]. Some interpreters — I think this is your view — argue that both Peter and Paul were engaged in a kind of pious fiction: that Peter knew he was wrong, and Paul staged the public rebuke as a performance, to teach the Gentile Christians that Jewish food laws no longer bound them. I cannot accept this reading. If Paul was performing rather than genuinely rebuking, then Scripture contains a deliberate falsehood — and if Scripture admits any falsehood, even a pious one, the whole edifice of trust in it collapses. I beg you to tell me if I have misread your position, because I would rather be corrected than be wrong.

I write all this in the hope that you will do me the kindness of writing back. If you are willing to review any of my writings with your candid, brotherly rigor, I implore you to do so: "Faithful are the wounds of a friend" (Proverbs 27:6). I would far rather have you correct me than flatter me.

Human translationNew Advent (NPNF / ANF series)

Latin / Greek Original

EPISTOLA 28

Scripta inter a. 394 et 395.

A. Hieronimo, de nova post LXX Veteris Testamenti interpretatione ex hebreo quam ipsi minime probatur (n. 1-2) deque Petro a Paulo reprehenso (Gal. 2, 14) expostulans de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi, quo admisso, tota Scripturae Sacrae auctoritas labet ac pessum eat oportet (n. 3-5); quaedam sua ipsius scripta ei mittit fraterne ac severe recensenda (n. 6).

Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero Hieronymo, Augustinus

A. magni facit Hieronymum illumque coram alloqui cupit.

1. 1. Nunquam acque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero iam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu eius impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis eius. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nitimur, deinde illius ex ore iam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adiutorio tuo vere profuturum speramus; nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus; sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de studiis nostris, quae habemus in Christo Iesu Domino nostro; qui nobis multas utilitates et viatica quaedam demonstrati a se itineris, etiam per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur.

A. novam post LXX Scripturae Sacrae translationem improbat.

2. 2. Petimus ergo, et nobiscum petit omnis Africanarum Ecclesiarum studiosa societas ut interpretandis eorum libris, qui graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere ut nos quoque habeamus tales illos viros, et unum potissimum, quem tu libentius in tuis litteris sonas. De vertendis autem in latinam linguam sanctis Litteris canonicis laborare te nollem, nisi eo modo quo Iob interpretatus es; ut signis adhibitis quid inter hanc tuam et Septuaginta, quorum est gravissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in hebraeis exemplaribus invenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii vel spiritus maiore concordia, quam si unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque hebraearum viam atque regulas mordicus, ut fertur, tenerent, non solum inter se non consenserunt, sed etiam reliquerunt multa, quae tanto post cruenda et prodenda remanerent. Et aut obscura sunt, aut manifesta: si enim obscura sunt, te quoque in eis falli posse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. Huius igitur rei pro tuo caritate, expositis causis, certum me facias obsecraverim.

Paulum minime mendacio officioso usum in Petro reprehendendo.

3. 3. Legi etiam quaedam scripta, quae tua dicerentur, in Epistolas apostoli Pauli; quarum ad Galatas, cum enodare velles, venit in manus locus ille, quo apostolus Petrus a perniciosa simulatione revocatur. Ibi patrocinium mendacii susceptum esse vel abs te tali viro, vel a quopiam, si alius illa scripsit, fateor, non mediocriter doleo, donec refellantur (si forte refelli possunt), ea quae me movent. Mihi enim videtur exitiosissime credi, aliquod in Libris sanctis haberi mendacium; id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri viri boni; et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla quaestio est. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non ut cuique videbitur vel ad mores difficilis vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur.

Mendacio quamvis officioso in Scriptura Sacra admisso illius perit auctoritas.

3. 4. Si enim mentiebatur apostolus Paulus cum apostolum Petrum obiurgans diceret: Si tu cum sis Iudaeus, gentiliter et non iudaice vivis, quemadmodum gentes cogis iudaizare?1 et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret; quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit 2, et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum iure firmando locutus est, propter homines qui dilectione coniugum tumultuari poterant, fuisse mentitum; scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adversitas? Non opus est multa commemorare. Possunt enim videri etiam de laudibus Dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio eius ardescat; atque ita nusquam certa erit in Libris sanctis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem Apostolum cum ingenti cura commendandae veritatis dicere: Si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides vestra: invenimur autem et falsi testes Dei; quia testimonium diximus adversus Deus, quod suscitavit Christum, quem non suscitavit 3? Si quis huic diceret: Quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod etiam si falsum sit, ad laudem Dei maxime pertinet? Nonne huius detestatus insaniam, quibus posset verbis et significationibus, in lucem penetralia sui cordis aperiret, clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in Deo laudari falsitatem, quam vituperaci veritatem? Agendum est igitur ut ad cognitionem divinarum Scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis Libris tam sancte et veraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia, potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi veritati. Profecto enim cum hoc dicit, credi sibi expetit, et id agit, ut divinarum Scripturarum auctoritatibus non credamus.

Scriptura Sacra numquam mentitur.

3. 5. Et ego quidem qualibuscumque viribus, quas Dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt astruendae utilitati mendacii, aliter oportere intellegi ostenderem, ut ubique eorum firma veritas doceretur. Quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent favere mendacio. Sed hoc intellegentiae relinquo tuae. Admota enim lectioni diligentiore consideratione, multo id fortasse facilius videbis quam ego. Ad hanc autem considerationem coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem Scripturarum divinarum, ut in eis quod vult quisque credat, quod non vult non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos viros, per quos nobis haec ministrata sunt, in scripturis suis officiose potuisse mentiri. Nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus noverimus ubi oporteat mentiri, ubi non oporteat. Quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices, quaeso; nec me onerosum aut impudentem iudices, per humanitatem veracissimam Domini nostri. Nam, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error veritati favet, si recte in te potest veritas favere mendacio.

Scripta quaedam mittit Hieronymo severe recensenda.

4. 6. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem, et de christiano studio conferre; sed huic desiderio meo nulla epistola satis est. Uberius idipsum possum per fratrem, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. Et tamen, quantum vellem, nec ipse (quod pace eius dixerim) forsitan capit; quanquam nihilo me illi praetulerim. Ego enim me fateor tui capaciorem: sed ipsum video fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit: et posteaquam redierit, quod Domino adiuvante prosperatum iri spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est impleturus, quod in me adhuc vacuum erit atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum; quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram atque fraternam severitatem adhibeas quaeso. Non enim aliter intellego quod scriptum est: Emendabit me iustus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum 4; nisi quia magis amat obiurgator sanans, quam adulator unguens caput. Ego autem difficillime bonus iudex lego quod scripserim, sed aut timidior recto, aula cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed haec malo audire a melioribus, ne cum me recte fortasse reprehendere, rursus mihi blandiar, et meticulosam potius mihi videar in me quam iustam tulisse sententiam.

Related Letters

Pope Innocent IJeromec. 415 · jerome #136

Innocent expresses his sympathy with Jerome and promises to take strong measures to punish his opponents if he will bring specific charges against them. The date of the letter is A.D. 417.

TheophilusJeromec. 402 · jerome #96

A translation by Jerome of Theophilus's paschal letter for the year 401 A.D. In it Theophilus refutes at length the heresies of Apollinaris and Origen. About this page Source.

Augustine of HippoJeromec. 392 · augustine hippo #40

1. I thank you that, instead of a mere formal salutation, you wrote me a letter, though it was much shorter than I would desire to have from you; since nothing that comes from you is tedious, however much time it may demand. Wherefore, although I am beset with great anxieties about the affairs of others, and that, too, in regard to secular matte...

Augustine of HippoJeromec. 397 · augustine hippo #71

1. Never since I began to write to you, and to long for your writing in return, have I met with a better opportunity for our exchanging communications than now, when my letter is to be carried to you by a most faithful servant and minister of God, who is also a very dear friend of mine, namely, our son Cyprian, deacon. Through him I expect to re...

Augustine of HippoJeromec. 397 · augustine hippo #67

1. I have heard that my letter has come to your hand. I have not yet received a reply, but I do not on this account question your affection; doubtless something has hitherto prevented you.