Letter 245

From: Unknown correspondent To: Pope Hormisdas, Rome (Justinian/Justin, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

Jastiiii imperatoris ad Hormisdam papam. ^i^Ma**^ Paulitm Antiochenum a muUis accusatum ultro de episcopatu se ahdicasse nuntiat. Justinus Augustus Hormisdae papae. Ut quod in Paulo^) viro reverendissimo contigit apostolatui ve- stro patefiat, qui sacerdotio praeditns Antiochenae civitatis, ita ver- satus esse dicitur in multis causis, quae religiosis alienae sunt epi- scopis, ut clericorum suorum proditione, habitatorum etiam dictae civitatis, aliorum insuper frequentiimi incusetur, non tantum legatis ^) vestrae sanctitudinis in hac regia positis urbe, ut ipsos quoque retinere censemus, verum post eorum recessum: qui malae conscientiae suae victus ^) testimonio, territus insuper, ne quaestione habita graviorem formam exitus rei posceret, recusatorios libellos obtulit, ut liceret ei secedere a suscept^, sicut dictum est, episcopatus officio. Quoniam igitur cordi nobis et est et fuit, ut semper civitatum antistites in amore sint omnium communi, quorum regendas creduntur^) animas, Paulus aut<?m vir reverendissimus ultro s^ suo , prout memoravimus, libdicavit sacerdotio, praesentem epistolam duximus dirigendam, ut vobis aperiatur, et orationibus propriis coeleste nobis praesidium di- gneris acquirere. Data Calendis Majis Constantinopoli , Justiniano et Valerio viris clarissimis consulibus. '^) a' nos^ moxque G* qui vobiscum ... meinoramini; deindc ed. potius divul- tjala quam. 145 ^) Qui nimirum anno 519 mense Majo vel circiter, quum Consttintinopoli- tiiniie ecclesiae presbyter esset, Justini imperatoris testimonio et auctoritate Antiochenis praefectiis fuerat, uti epist. 75 n. l et 76 n. 2 docetur. '^) Germano scilicet ceterisque collegis, qui anno 520 e regia urbe disce- ilentes cpistolam 116 et sequentes d. 9 Julii consignatas retulerunt. — Ibidem ed. incusaretur. ') Ita G'. Ed. suae testimonio vcritus insuper ... recusatores, ') G a' creduntur (forte supplendum suscepissc) et add. vir. b cc substitiic- runt accepcrufU . . . dignetur. £pistola 146 sea a. 521 d. Belatio Epiphanii episoopi Constantinopolitani *). 1 Maj.) I)e ahdicatione PauK episcopi Antiocheni. Vt legatos cum bonis mtntiis quam primum remittat, Per omnia sanctissimo ac beatissimo domino fratri et comministratori Hormisdae Epiphauius-). 1 . Frequeutiores quidem litteras facere ad vestram beatitudinem et frui aflFectu fraternae caritatis optamus, nunc autem ea quae evene- runt cupientes vestram sanctimoniam non latere, praesentibus usi sumus scriptis. Multis enim et non parvo spatio temporis pertur- bationibus Antiochiae maximam civitatem, quae est in dioecesi Orien- tali prima, circumstantibus sub occasione, quia Paulus amabilis Deo episcopatum memoratae habuit civitatis, et multorum urbis ipsius habitatorum, sicut dixerunt aliqui, a catholica Ecclesia sese separau- tibus, et assiduas interpellationes tranquillissimo et fidelissimo prin- cipi nostro ingerentibus, et eorum quae in accusationem ducebantur inquisitionem supplicantibus fieri manif estam. Quae ^) quidem initium olim sumpserunt, sicut nec directos a vestra sanctitate Deo amabiles legatos latuit, quum in regia degerent civitate, agnoscentes super his omnia. Memoratus ergo amabilis Deo Paulus prodesse sibi boc existimans, per libellos proprios designatae civitatis desertionem et episcopatus elegit, et universalem *) quietem et causis alienationem 146 *) Eodem tempore eadcmque de re, de qua superior, conscripta est. Graeci sermonis simplex et litterae tenacior ideoque inelegans et obscura eet ejus in- terpretatio. ') Ed. add. episcopus. Deinde G' multoruni wbis ipsius habitaiorum sicut ...a catholica ccclesia ee (esse) separantibus (G'* sperntUibus). Quae sanare sine aliorum codlcum opc liaud confisi, aimpliciter reddidisse satius duximus. Quamquam id nobis fere persuasum est, mult^m habitatorum (loco muitis habitatorihus) ab inter- prete genitivi absoluti graeci tenaciore conversimi, et loco esse sane legendum sese (separantibus). Editi ita mutarunt: multis u. i. hahitatoribus .., a caiholica sese separantibus; vix niinus obscure. Suspicio est, hoc ita graece dictum esse, ut uon se ipsi separarent, sed se injusta episcopi Benteutia separari quereren- tur. Narrationem lianc exponerc sic liccret: Muftis ct non ex parvo temptfris spatio perturbationibus Antiochia civitas maxima, gnae in Orientali dioecesi est primat commnvctur ea occasione, quod Deo amuhilis Paulus memoratae civitatis episcopatum habuit, et muiti ipsius urhis cives, intcr quos aiiqui quod ipsos a catholica Ecclesia separassct conquesti sunt^ assiduis lihellis interpellarunt tranquiUissimum et fidetissimtm principem nosirum, ohtcstantes illumy ut ea de quihus accusahatur inquisitione fncta expinraret. '} Clarius: Quae quidcm non nunv primum sed jum pridem coeperunty adeo ut nec dirccios a vcslrn snnctitate Dco amnhiies leyatos, qwtm in regia essent civiiatr positi, Intcrcnt, sed omnin iis compcrta essent. EPISTOLAE 146. 147. 985 se praeferre monstravit. Quae omiiia et amabilem Christo principem (a. 521.) nostrura manifesta reverentiae vestrae fecisse novimus. 2. Sed nunc omnibus nobis pretiosius, et de quo maxime noctibus et diebus bonum nuntium de his, qui ab*) amantissimo principe et a nobis directi sunt ad vestram beatitudinem, Deo amabiles legatos laetos, amicam Deo pacem nuntiantes, et onmia pulchritudine decora unitatem sanctarum ecclesiarum annuntiantes, quam cito ad nos de- stinare dignemini, ut praesentis causae, sicut saepe scripsimus, sit coeleste lucrum his, qui in celeritate sunt bonae correctionis aucto- res, beatissime et sanctissime frater. Omnem, quae est cura tua bejititudine in Christo fraternitas, et nos et qui nobiseum sunt multis sahitamus annis.