Letter 17: The priest pronounces peace upon the church from the height of his chair, imitating the Lord of that chair, who upon...
"The foxes have dens, and the birds of the sky have nests," the Lord replied to the one asking to follow him, being a knower of hearts, since he fashioned human hearts by himself alone. Seeing the man held captive by deceitful reasonings and inhabited by wicked spirits, and disposed irreversibly toward wickedness, he dismissed him from his company for this reason: lest the persistence of that man's baseness become a stumbling block for the believers, who would gaze at him and judge the Master's power to be weakness, as though it could not transform the disciple toward virtue.
AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.
Latin / Greek Original
(PAULO)
Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσι, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ
οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ Κύριος πρὸς τὸν παρα-
καλέσαντα ἀκολουθεῖν ἀπεκρίνατο, καρδιογνώστης
ὑπάρχων, ὡς πλάσας καταμόνας τὰς τῶν ἀνθρώπων
καρδίας. Καταμόνας δὲ εἴρηται, ὅτι οὐ δεηθεὶς ἑτέ-
ρου βοηθοῦντος ἐποίησε. Καὶ ὁρῶν δολίοις λογισμοῖς
κεκρατημένον τὸν ἄνθρωπον καὶ ὑπὸ πνευμάτων
πονηρῶν κατοικούμενον, καὶ ἀνεπιστρόφως πρὸς τὴν
κάκωσιν ἔχοντα· καὶ (17) τούτου χάριν τῆς οἰκείας
συνουσίας αὐτὸν ἀπέπεμπεν, ἵνα μὴ τὸ ἐπίμονον τῆς
ἐκείνου φαυλότητος, σκανδάλου γένηται τοῖς πι-
στεύουσιν αἴτιον, πρὸς ἐκεῖνον ἀτενίζουσι, καὶ τῆς
Δεσποτικῆς δυνάμεως καταψηφιζομένοις ἀσθένειαν,
ὡς τὸν μαθητὴν μεταβαλεῖν πρὸς ἀρετὴν μὴ ἰσχυ-
σάσης.
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΛΒ΄. ΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΜΙΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ.
Ἐπειδὴ τῆς σῆς διανοίας τὸ ἐπιεικὲς μᾶλλον ἐπεσχέν.
ἀλλὰ τί λοιπὸν ἡμῖν, εἰ ἄλλους χαριεστέ
ρους παίδευσον διὰ πείρας, ἐξ ὅτου ὀφείλομεν πρὸς
τοῦτο οὐδὲ χεῖρον σοι δωρεῖσθαι; Τὸ τοῦτον
χαριεστέροις ἀεὶ προσέχειν, οὗτος ἡμῖν βέλτιστος,
εἰ μηδὲν ἄλλο ὁ νοῦς τὸ δεινότερον ἐντὸς
προσθεῖται; Ἐπειδὰν γάρ τοι οὕτως ἔχομεν ὑπὲρ
τῶν ἀθλίων μᾶλλον ἀλγοῦμεν, οὐκ ἂν οἰηθεῖμεν ἡμᾶς
ΙΗ'. – ΑΓΑΘΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ.
Ὁ θειότατος τοῦ Πατρὸς, ὦ σοφώτατε, ὅρος τε καὶ
λόγος (ἄνευ γὰρ προοιμίου ἐπὶ τὴν ἐρμηνείαν χων
ρήσω· ὠδίνω γὰρ τὸ νενοημένον εἰπεῖν), εἰ μεταγε
νέστερος, ὡς φασιν, οὐκ ἀἴδιος· εἰ δ᾽ ἀΐδιος, ὡς
φαμεν, οὐ μεταγενέστερος. Οὐδὲν γὰρ οὕτως ίδιον
καὶ χαρακτηριστικὸν τῆς θείας φύσεως, ὡς τὸ ἀἰ
διον (7). Τὸ μὲν οὖν ἀπαύγασμα, τὸ συναΐδιον ἐμα
φαίνει· ὁ δὲ χαρακτήρ τῆς ὑποστάσεως, τὸ ἐνυπό
στατον· ὁ δὲ Λόγος, τὸ ἀπαθές τε καὶ ἀσώματον· ὁ
δὲ ἴὸς, τὴν ἰδιότητα καὶ τὴν ὁμοουσιότητα. Ἐξ ἐκάν
στου γὰρ τὸ χρήσιμον ἐρανιζόμενοι, τὸ λοιπὸν χαί
ρειν ἐῶμεν, ὅσον τῇ θείᾳ οὐ πρέπει φύσει. Ἐπὶ μὲν
γὰρ τῶν γεννητῶν, τὸ πρὸ καὶ μετὰ, χώραν ἐχέτω
ἐπὶ δὲ τῆς σεπτῆς καὶ βασιλικωτάτης Τριάδος, τὸ
ΙΖ΄. – ΤΩ ΑΥΤΩ
Εἰ μὴ νῦν ἤρξω συνιέναι καὶ οἴεσθαι, ὡς δεῖ φοβεῖσθαι τοὺς τὰ παρ᾿ ἡμῖν οἰκονομοῦντας, καλῶς ποιεῖς. Μανθάνω γὰρ τὴν ἀρετὴν προσήκειν τοῖς εὖ συνιεῖν ἐπιθυμοῦσι.
ΙΖ'. – ΚΥΡΡΩ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ.
ἴσθι ὅτι ἔρπον τὸ δοκοῦν μικρὸν πταῖσμα εἶναι,
εἰς μέγα ἔρπει κακόν. Τὸ γὰρ λέγειν, Οὐδὲν παρὰ
τοῦτο (37), τὴν κακίαν ἐπικωμάσαι τῷ βίῳ πε-
ποίηκε. Πολλοὶ γὰρ νομίζουσι τὸ περιεργάζεσθαι τὰ
ἀλλότρια κάλλη μηδὲν εἶναι· ἐκ δὲ τούτου αἱ μοιχεῖαι
ΚΖ΄. – ΜΑΡΙΝΩ ΑΝΤΙΓΡΑΦΕΥΣΙ.
Ἀθυμᾷν δεῖ ὁπηνίκα ἀκούσῃς, ὅτι ἔστιν ὅτε
ἐνδιδῷς καὶ τῇ σαυτοῦ ῥᾳθυμία. Ποῦ γὰρ ἂν πρὸς τὴν
ἄφεσιν ἀνιέναι, εἰ οὕτως οὕτως ἕξει; Ἀλλ' ἐνθάδε πα-
ρακληθεὶς ἐκεῖνος ὠφελήθη.
ΡΛΔ΄. – ΘΕΟΔΟΣΙΩ
Ἡ τοῦ Σωτῆρος ἐνανθρώπησις διδάσκει ἡμᾶς τὴν φιλανθρωπίαν.
P. 27, lit. A, lin. 9. δεξιὰν ὁ πανάγαθος Χριστὸς
des. in cat. ibid. 10. Ρ. ἡμῖν, cat. ὁ Χριστός,
Lit. B, lin. 1. Ρ. τοὺς εὔνους ἡμῖν, cal. τοὺς εὐνοῖ
κοὺς ἡμῖν. ibid. 2. P. ἐκείνοις, cat. ἐκείνους. ibid.
7. τὴν deest in cat.
Related Letters
No one would be found worthy of the heavenly festival unless he were truly adorned with the marks of virtue.
Open your doors to this young man — as a favor to me, to our city, and to the city of Laodicea.
True humility is not the absence of accomplishment but the refusal to boast about it.
Just as the inequality we see in this present life — the righteous suffering, the wicked prospering — appears to be...
1. I have with difficulty found an opportunity for writing to you: who would believe it? Yet Licentius must take my word for it.