Letter 85: The person who is conscious of no good in himself, wise friend, and therefore speaks modestly and is forgiving — or...

To Oursenouphios. On the saying, \"Our Father, who is in heaven.\" The teaching of the Lord in prayer, along with all its other God-befitting instructions, also commands us to pray, \"Thy will be done, on earth as it is in heaven,\" speaking of the peace of the powers above, which is without sedition, and asking that this same peace be bestowed upon us who dwell on earth. So that just as among those heavenly powers all the divine wills are accomplished perfectly and without resistance, so also among us on earth the will of God may be fulfilled with the same completeness and harmony. For in heaven there is no contradiction between the creatures and the Creator, no rebellion of the will, no delay in obedience; the angels serve with joy and alacrity, finding their highest fulfillment in perfect conformity to the divine purpose. It is this same quality of obedience — willing, joyful, and complete — that the Lord teaches us to pray for when we say these words, asking not merely that external circumstances conform to God's plan, but that our own hearts be so transformed that we desire nothing other than what God desires.

ΠΕ΄. – ΟΥΡΣΕΝΟΥΦΙΩ. Εἰς τὸ, « Πάτερ ἡμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ἡ τοῦ Κυρίου διδαχὴ ἐν τῇ προσευχῇ μετὰ πάν- των τῶν ἄλλων θεοπρεπῶν διδαγμάτων, καὶ, « Γενη- θήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, » κελεύει προσεύχεσθαι τὴν τῶν ἄνω δυνάμεων εἰρήνην, τὴν ἀστασίαστον φάσκουσα, ἣν (84) καὶ ἡμῖν βρα- δεῦσαι τοῖς ἐπὶ γῆς καταξίωσον· ἵν᾿ ὥσπερ ἐν αὐταῖς πάντα κατορθοῦται [τὰ] θελήματα, οὕτως καὶ ἐν ἡμῖν τὰ σοι εὐάρεστα γένηται. Ταῦτα τοίνυν καὶ πρώην εἰδὼς, καὶ νῦν μαθὼν παρ᾿ ἐμοῦ ἐπιλαβοῦ, καὶ ἔχου ἀπρὶξ τῆς εἰρήνης. Οὐράνιος γάρ ἐστι καὶ Θεῷ πλησιάζουσα. ΟΡ. – ΖΩΣΙΜΩ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Μεγάλα μὲν σου τὰ τῆς νεότητος, ὡς φασι, πλημ- μελήματα. Πῶς γὰρ οῦ; Τὰ δὲ τοῦ γήρως ὑπερ- βολὴν οὐκ ἔχει. Τὸ γὰρ ἐν γήρᾳ τοὺς νέους τοὺς ἐπ᾿ ἀσελγείᾳ βεβοημένους ἀποκρύπτειν, ἅπασαν ὑπερ- βάλλει ἀτοπίαν. Καὶ δῆλος εἶ τὰ Ἐπικούρου νοσῶν, καὶ τὴν γνώμην κατέχειν μὴ δυνάμενος, ἀλλὰ διὰ τῶν ἔργων τὰ ἐκείνου δόγματα βεβαιῶν. Εἶργε τοί- νυν, εἶργε σαυτὸν τοῦ θείου θυσιαστηρίου, μή ποτε σκηπτὸς κατὰ τῆς σῆς χωρήσειε κεφαλῆς. ΠΕ. – ΕΥΛΟΓΙΩ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Ἡγοῦμαι, ὅτι οὐδ᾽ ἀνθρώπῳ ἁγίῳ δαίμων ἀντι- στῆναι δυνήσεται (74). Καὶ δῆλον μὲν ἀφ᾿ ὧν οἱ ἀπόστολοι δαίμονας ἤλαυνον. Δῆλον δὲ καὶ ἀφ᾿ ὧν ὁ Παῦλος τὴν Πύθωνα, τὸν τὰ Ἑλλήνων ἄνω καὶ κάτω κυκῶντα λόγῳ ἀπῆλασε. Κὰν τοῖς μαρτυρίοις μαρτυρίοις δὲ ἡ ἐφεδρεύουσα τοῖς σώμασι τῶν ἁγίων χάρις, τούτους βασανίζει. Εἰ τοίνυν ταῦθ᾽ οὕτως ἔχει, ὡς ἡ τῶν πραγμάτων δείκνυσι πεῖρα, πῶς ἀγγέλῳ (75) ἀντι στῆναι ἡδύνατο; ᾿Αλλ' οἶμαι (οὐ γὰρ διατείνομαι (76), ἀλλὰ γνώμὴν ἀποφαίνομαι), ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὸν Μω- σέα ἑκάστῳ ἔθνει ἄγγελος ἀπενεμήθη (77). « "Οτε γὰρ διεμέριζε, φησὶν, ὁ Ὕψιστος ἔθνη, ὡς (78) διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδάμ, ἔστησεν ὄρια ἐθνῶν κατά ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ. » Εἰ δὲ φαίης · Πῶς οὖν οὐ παρεχώρει θάτερος θατέρῳ; φαίην, ὅτι μάλιστα μὲν παρεχώρησε, πλὴν ἀμφότεροι τῷ θείῳ διισχυρίζοντα νόμῳ. Ὁ μὲν γὰρ τὸ θεῖον προεβάλλετο πρόσταγμα, τὸ θεσπίζον ἀπολυθῆναι τῆς αἰχμαλωσίας, καὶ μὴ βουλομένους, μηδὲ μετανοήσαντας τοὺς Ἰουδαίους· Cὁ δὲ ταῖς τῶν Ἰουδαίων ἰσχυριζόμενος πράξεσι, μένειν ἔτι αὐτοὺς ἐν τῇ ὑπερορίᾳ, δίκαιον εἶναι ἔφασκε. Τοῦ γὰρ Θεοῦ εὐσεβοῦσί τε καὶ δικαισπρα γοῦσιν ἐπαγγειλαμένου τὴν ἐπάνοδον, κρατεῖν δεῖν ἔλεγε τὸ πρόσταγμα, ἀμετανοήτων ὄντων, καὶ μπό εἰς ἱκεσίαν τραπέντων. Ὅτι γὰρ καὶ τὸ μισοπόνη pον ἐπαινεῖ ὁ Θεὸς, τεκμηριοῖ τὰ κατὰ τὸν Φινιὲς γεγονότα. Δύο γὰρ φόνους αὐτὸν ἐργασάμενον, ἐν μιᾷ καιροῦ ῥοπῇ, Ιερωσύνῃ τετίμηκεν· οὐκ ἂν τοῦτο ποιήσας, εἰ ἀγαθότητα μόνην ἐνομοθέτει. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ νόμος διηγόρευε, τὸν ἐξ Ἑβραίων δουλεύοντα ἑβδόμῳ ἔτει ἐλευθεροῦσθαι, εἰ δὲ μὴ ἐθέλει, πρού άγεσθαι τῇ θύρᾳ τῆς σκηνῆς, καὶ τρυπᾶσθαι αὐτοῦ τὸ ὠτίον, καὶ μένειν δοῦλον αἰώνιον· τοῦ δὲ χρόνου τῆς ἐλευθερίας φοιτήσαντος, οὐδεμίαν οὗτοι αὐτῆς ΔΟΜΝΩ Τὸ μὲν ἀκριβῶς ἔγνωκα τὸ μὴ λίαν ἡμῖν φίλα ΠΕ΄. – ΙΕΡΑΚΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Λίαν θαυμάζω, ὅπως οἱ μὲν λῃσταὶ, οἱ ξίφη γυμνά ἐπισείοντες, καὶ κατὰ τῶν μηδὲν ἀδικούντων ὁπλιζό μενοι, ἀλῶν κοινωνήσαντες, οὐκ ἔτι εἰσὶ λῃσταὶ πρὸς οὓς ἂν σπείσωνται, ἀλλὰ μεταῤῥυθμίζει τὸν ἀμεί- λικτον τρόπον ἡ τράπεζα. Ἡμεῖς δὲ θείας ἀξιούμενοι τραπέζης, ἄσπονδον ἔχομεν πρὸς ἑαυτοὺς τὸν πό λεμον. ΡΝΒ΄. – ΙΣΙΔΩΡΩ Κέρδος τὴν δόξαν μὴ πλείω τῆς ἀληθείας τίθεσθαι.