Letter 40: I am glad that you are well, and glad that your Titianus has more appetite for hard work than most people have for...

LibaniusAcacius|c. 318 AD|Libanius|AI-assisted
education books

To Acacius. (358/359)

I am glad that you are well, and glad that your Titianus has more appetite for hard work than most people have for idleness. Whether he has a better sophist now than you had before, I cannot say. But when you declare that he must surpass his father's eloquence, you are practically asking that your son sprout wings.

And yet he would sooner get wings like Perseus than surpass his father in rhetoric -- for not even Perseus surpassed Zeus. And this is no fault of the young man, any more than you would indict Hyllus because, being the son of Heracles, he did not eclipse his father.

I can even predict what he will say to you: "Father, I have come back a fine speaker, but not your equal. If my tongue has been bested by those with thick beards and professorial chairs, take your revenge on me for the defeat. But if this is the common lot of all who practice rhetoric today, do not blame me alone among so many who have been outmatched."

If he says this, "what shall we say in reply?" -- as Demosthenes, your model, puts it. You think about your answer. As for Marcellus, I was immediately persuaded he was an excellent man -- for you praised him -- and over time, as he proved himself, I found him no worse than the praise.

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

Ἀκακίῳ (358/359)

Ὅτι τε ὑγιαίνεις, χαίρω καὶ ὅτι σοι τοῦ πονεῖν πλέον
ἐρᾷ Τιτιανὸς ἢ ῥᾳθυμίας ἄλλοι. σοφιστοῦ δὲ εἰ μὲν οὗτος 20
μετέχει βελτίονος ἢ σὺ πρότερον, οὐκ οἶδα· λέγων δὲ χρῆναι

τοῦτον τὴν πατρῴαν παρελθεῖν δεινότητα καὶ πτερὰ μικρὸν
ὕστερον ἀξιώσεις γενέσθαι σου τῷ παιδί.

καίτοι ῥᾷον ἂν
τύχοι πτερῶν ὥσπερ ὁ Περσεὺς ἢ τὸν πατέρα παρέλθοι τοῖς
λόγοις, οὐδὲ γὰρ ἐκεῖνος τὸν Δία. καὶ τοῦτο οὐκ ἀδίκημα τοῦ
νέου, εἰ μὴ καὶ τὸν Ὕλλον γράψῃ, διότι παῖς ὢν Ἡρακλέους
οὐκ ἀπέκρυψε τὸν πατέρα.

μαντεύομαι δὲ καὶ οἷς χρήσεται
πρὸς σέ· καλὸς μὲν ἐπανῆλθον, σοὶ δὲ οὐκ ἴσος, ὦ
πάτερ. εἰ μἐν τούτων, οἷς ὑπῆναι βαθεῖαι καὶ
θρόνοι, τὴν σὴν γλῶτταν νενίκηκε, λάμβανε παρ’
ἐμοῦ τῆς ἥττης δίκην· εἰ δὲ κοινὸν τοῦτο τῶν νῦν
ἐν λόγοις, μὴ ἐμὲ αἰτιῶ μόνον ἐν πολλοῖς ἡττημένοις.

ἂν ταῦτα λέγῃ, ἐροῦμεν ἢ τί φήσομεν; φησὶν ὃν
μιμῇ, Δημοσθένης. σὺ μὲν οὗν ὅ τι ἀποκρινῇ σκόπει, Μαρ-
κελλον δὲ εὐθὺς τε βέλτιστον εἶναι ἐπείσθην, σὺ γὰρ ἐπῄνεις,
χρόνῳ τε διδόντα πεῖραν εὗρον οὐ χείρω τῶν ἐπαίνων τὸ
γὰρ τῆς σκιᾶς πιεῖ πρὸς τὸν νέον. οὐκ ἔστιν ὅτε οὐ σύνεστι.

καίτοι μοι δοκεῖ καὶ Μαπκέλλου γε ἀπόντος εἶναι ἂν οἷόσ-
πέρ ἐστι παρόντος Τιτιανός· οὐ δύναμαι γὰρ διαστήσασθαι
τόν τε ἐΜεν ἠναγκασμένον καὶ τὸν ἐξ ἐπιθυμίας. ὅ τε οὖν
παιδαγωγὸς καὶ τὸν ἀργότατον ἐπήγειρεν ἂν ὅ τε τῶν λόγων
ἔρως ἤρκεσεν ἂν ἀντὶ παιδαγωγοῦ τῷ παιδί.

Μάρκελλος
μὶν οὖν ἐν ᾧπερ ἐστὶν ἴστω, καὶ γὰρ εἰ μὴ παρακλήσεως γε

δεήσεται πρὸς αὐτόν, αλλ’ ἐπαίνοις γε χρήσεται πρὸς αὐτόν
τὸ δέ ἐστι ὄν μέλιτος ἥδιον.

Ἐγὼ δέ σου γράμματα ἐν Ἑρμογένους τεθήρακα τόνδε
τὸν τρόπον· εἰσελθὼν ἔστην αὐτοῦ πλησίον ἐν δεξιᾷ. ὁ δὲ ἀν-
εγίνωσκεν ἐπιστολὴν, ἤδη δὲ ἦν ἐπὶ τῷ τέλει. ὅστις μὲν οὖν
ὁ ἐπιστείλας, ἰδεῖν οὐκ εἶχον, ἐκέκρυπτο γὰρ ἐν θατέρᾳ ταῖν
χεροῖν, στήσας δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν τῶν γραμμάτων
τύπον εἴκαζον ἥκειν αὐτὰ παρὰ σοῦ.

τῷ δ’ ἔδοξεν αὖθις
ἀπολαῦσαι τῆς ἐπιστολῆς καὶ οὕτως ἐξεφάνη τοὔνομα. καί με
ποιεῖται τῆς ἀναγνώσεως κοινωνόν, τῇ δὲ ἀνεμέμικτο θαῦμα
διαπαυσαμένων δὲ μεθίσταται πρὸς λόγον Ἑρμογένης μακρόν,
μᾶλλον δὲ μικρόν, περὶ γὰρ τῶν σῶν καλῶν καὶ τὸ μῆκος
μικρόν. ἔλεγε δὲ φιλίας τε ἀρχὴν καὶ αὔξην καὶ τἄλλα ἃ δί-
δως λέγειν καὶ ὡς ἀχθεσθείη τε ἀρρωστοῦντος ἐπισκέψαιτό
τε ὡς ἐνῆν αὐτῷ.

ταῦτα ὁ μὲν ἔλεγεν, ἐγὼ δὲ ἤκουον,
ἐχαριζόμεθα δὲ ἀλλήλοις, ὁ μὲν ἐμοὶ διὰ τῆς διηγήσεως, ἐγὼ
δὲ ἐκείνῳ τῷ σὺν ἡδονὴ τὴν διήγησιν δέχεσθαι.

Related Letters