Letter 5006: This is a lengthy letter whose text is substantially corrupted by OCR artifacts and interwoven critical apparatus.
To Theodorus.
How I fear that you will think I am flattering you! But this consulship of yours is such that it seems to have doubled my own. Now the height of my prayers has reached this point: that you may enjoy its title long and match the delay of your reward with length of life. For it is fitting that belated fulfillment should be compensated by prolonged joy.
I was wondering at the lateness of your arrival, but once the cause of the delay was revealed and your letters promised that you would be here shortly, my anxiety turned to joy. So come without worry about your lodgings and hasten here. Rest a while in Rome, restored by a spell of quiet, and then take up your most auspicious fasces. My attentiveness to you will see to whatever a consul's establishment requires.
I had hoped in vain for consolation from travel, since the grim face of every place offers no relief to a troubled mind. Is anyone born so hard-hearted that he can remain free of pain amidst the cares of so many? If you grant this to be true, then believe that even I, among these anxious times, have somehow lost the very capacity for joy. It remains only for your letters to heal me -- letters I receive so gladly that no frequency could ever seem enough. For my part, as occasions arise, I will give you an example of faithful correspondence. You will know that your letters please me when you receive mine in return.
You have written nothing for a long time. It would be fair to repay this negligence in kind, but I think one should not imitate what one deplores. I persuade myself that other causes must have intervened to delay your duty, rather than a sluggish will. And yet I fear that this very kindness of mine makes your conduct worse. For in making excuses on your behalf, I show that I have done nothing to deserve such treatment. So write now -- more often and at greater length -- before, God willing, I set sail for Lucania. What good is it to linger in nearby regions when no letters come from you? At least distance could respectably excuse your silence.
Your usual refuge has been taken from you. You can no longer employ that stock defense -- that you are still waiting for my letters before you feel released from obligation. My pen has long since given you the opening. I do not refuse a reply in kind, but I want you to match my effort.
AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.
Latin / Greek Original
Quam timeo, ne aures tuas existimer lactare blanditiis! consulatus hic tuus talis
est, ut meum geminasse videatur. nunc voti mei summa eo processit, ut titulo eius
longum fruaris et aeques vitae diutumitate moram praemii tui. dignum quippe est
conpensari prolixo gaudio seram solutionem. 30
tuae soBpitatis mibi F 1 3 effectos P 1 m,
tamen PV 23 tuentiam P, tuentiam V
XI a. 398.
AD THEODORVM. PVM
Adventum tunm serum esse mirabar, sed ubi eausa patefaeta est tarditatis et te
brevi adfore seripta praennntia spopondemnt, in gaudium cura conversa est. ergo
b hospitii securus adpropera, et aliquamdiu Romae intervallo quietis refotus auspicatis-
simos adtoUe fasces. npstra erga te diligentia, quidquid instructus consularis flagitat,
providebit.
XII a. 396?
AD THEODORVM.
10 Frustra speravi de peregrinatione solacium, cum omnium loeomm maesta fades
nulias aegro animo praestet indntias. an quisquam tam duro ingenio natus est, ut
multomm curis doloris vacuus intersit? quod si vemm esse concedis, me etiam crede
inter anxios usum ipsum quodammodo amisisse laetitiae. restat, ut tuae litterae medi-
cinam mihi faciant, quas ita libenter accipio, ut nulla mihi adsiduitas satisfactura
15 videatur. ego pro eventn occasionum, quas fors optulerit, exemplum tibi dabo fre-
quentis officii. tunc enim probabis, gratas esse mihi litteras tuas, cum meas sumpseris.
xni.
AD THEODORVM. PVF
lampridem nihil scribis. aequum esset huic culpae talionem reponi ; sed ego arbi-
20 tror imitanda non esse, quae doleas, et animo persuadeo, alias potius intervenisse causas
of&cii differendi quam residem voluntatem. quamquam vereor, tie factum tuum haec
ipsa gravet humanitas. nam qui mihi pro te satisfacio, ostendo, nihil me tale meru-
isse. scribe ergo iam saepius et copiosius, priusqnam praefata ope deomm in Luca-
nos vela faciamus — quid enim iuvat proximis regionibns inmorari, cum a te nullae
2b litt^rae deferantur? — et silentium tuum honeste possit excusare longinquitas.
Xffll.
AD THEODORVM. PVM
Ademptum generale tibi perfugium: neque enim potes sollemne illud et pervul-
gatum genns defensionis inducere, meas te adhuc littems opperiri, ut quadam religione
30 solvaris. iamdudum tibi stilus meus facit auspicium; cui non abnuo redditam vicem,
9 om, VM hanc epMulam coniungit rum pmeeedenii V 10 locorum om. 0 15 pro
euenta] LectiWj preuentu PVM dabo om. V 16 gratias P litteras om. V
128 SYMMACHI EPISTVLAE
PVM sed aemulari stndiuin nostrum etiam yoluntario postea of&cio debuisti. an expectas,
ut te illa expostulatione perstringam : tu nisi malo coactus recte facere nescis? omitto
plura et in reliquum mihi diligentiam tnam spondeo; quam quia religio parvi habnit,
saltem admonitio nostra reparavmt.
XV a. 390. 5
AD THEODORVM.
f
Proxime Romam regressus a scribendi consuetudine non tam desidia quam occu-
patione descivi, atque ideo peto, in bonam partem purgationem praeteritae tacitumi-
tatis accipias mecumque laeteris, quod d. n. Theodosii sacro divinoque iudicio merui
consulatum. cuius multiplex apparatus tuam requirit industriam. sed rursus occurrit lo
voto et studiis meis, ne honoris tui tempora contrahantur. quapropter tuae permitto
sententiae, ut si votiyo officio domus nostrae interesse desideras, administrationis la-
bore solvaris.
XVI (XV).
AD THEOnORVM. \%
Sancto Lampadio germano tuo et ad spem processus et ad bonam viam morum
causidicinam credidi profuturam. unde factum est, ut domino et fratre meo praefecto
ante consnlto ad castra forensia mitteretur eo praesertim tempore, quo tuo adminiculo
possit institui. quapropter pignus tuum suscipe informandum bonis fratema religione
praeceptis. 20
AD MAGNILLVM.
XVn (XVI).
Brevem decet esse sermonem, qno reditns indicatur. quid enim mandes paginae,
cnm omnia, quae scripto committi solent, fabnlis potius debeant reservari? hoc est
argumentum praesentium litterarum, qua^, si dii votum iuverint, mox sequemnr. 2s
2 Terent. Adelphi 69.
cnrrit voto, ne stndio mei honores tni tempore contrahantur promitto V
15 om. PVM epiiiulam BequenUm rum praeeedenti conhmgurU PV, dividit epigtulas M 17 cansa
dici nam P 1 m. 19 posset VM
deuB M iuuerit Af, praesentium litteramm iunerit V seqnetur PF, ipge s^cuturus sum Af
uale add. VM
xvm (xvn),
AD MAGNILLVM. PVM
SuadeS; ut redeam. ne ius praedii nostri violenta perturbet inruptio. at ego puto,
non minus tuam curam quam meam praesentiam promovere. conicio exaggerari a te
5 religiose istam trepidationem , dum me Romam studes trabere. ego autem non modo
amore otii abesse plusculum cupio, sed quia inane erit, quidquid remoto atque incon-
sulto possessore temptatur. consilium autem rei agendae tuus et aliorum, quibus
cordi sumus, tractatus inveniet. meae quieti nullus invideat; quin longius produeenda
est; cum vicem nostram bonorum amicorum cura fungatur.
10 xvnn (XVIII).
AD MAGNILLVM. PVF
Semper te in priore adfectionum mearum fronte constituo. merito incertus animi
cognitionem tuae salutis expecto ; quam si mihi tuus sermo praestiterit, reditum nostrum
alacritas incitabit.
15 XX (xvnn) a. 393.
AD MAGNILLVM. PVM
Nos tuum praeoptamus adventum; tu amicis muneribus desideria nostra solaris.
admodum quidem delector oblatis, sed hoc ipso officio damna absentiae tuae gravius
sentiuntur; pleniora enim praesidia atque omamenta de amico praesente caperemus.
20 at nunc inter votiva candidati mei negotia et quaestorios apparatus fraudari nos con-
queror societate consiliorum tuorum. et tamen obeunda nec procul locatus omittis: 2
nam et vestes subsericas, quas homines mei post inlationem pretii retentabant, et in-
structum reliquum muneralium praemiorum tuus coegit instinctus. opto igitur tibi
promptum deorum favorem reditumque felicem simulque oro, si fors dederit faculta-
25 tem , functioni nostrae interesse deproperes. cuius voluptas magna parte cumulabitur,
si laetitiae nostrae particeps desideratus accesseris.
XXI (XX) a. 392—393.
AD MA6NILLVM. PFF
Potuit sine litteris nostris sanctus Aurelius, si quid de me quaereres, explicare;
30 sed quia fastidiosa salutatio est, quae Audo sermone defertur, iunxi scripta mandatis.
have igitur dico tibi simulque deprecor, ut secundum commonitorium , quo summatim
11 om, VF
Q. Aykrlivs Stmmachvs. |7
130 SYMMACHI EPISTVLAE
PVF rauneri praeparanda joerscripsi , et ipse salva indiciaria existimatione curam mihi reli-
giosi, ut soles, fratris exhibeas, et homines nostros conparandis quibusdam, quae poscit
editio, iustum inpendium ministrare praecipias.
. XXn (XXI) a. 392—393.
Related Letters
You did well both in keeping silent when silence was better and in speaking when speaking was better -- bringing the...
I am very much astonished to hear that, after the kind promises which you made and which were only such as might be expected from your generous character, you have now forgotten them and are putting violent and stern pressure on our sister. What to think, under the circumstances, I really do not know. I know from many who have experienced your l...
Whether as a man of good character, as one versed in letters, as a sharp soldier, or as a friend of mine — you will...
I admit I don't write often.
If I knew how to revolve around the doors of the powerful, I would myself be one of the powerful.