Letter 3065: I sensed there was something behind your long abstention from letters.
Quintus Aurelius Symmachus→Unknown|c. 394 AD|Quintus Aurelius Symmachus
friendship
From: Quintus Aurelius Symmachus
To: [Unnamed correspondent]
Date: ~394 AD
Context: A lengthy letter in which Symmachus realizes his friend's long silence was caused by a serious matter, and responds with understanding.
I sensed there was something behind your long abstention from letters. At last the reason has become clear. I will not reproach you for the silence -- circumstances justify what friendship might otherwise condemn. We have all known moments when the weight of events makes the pen impossibly heavy, when the news we could share is either too painful to write or too uncertain to commit to paper.
Now that the situation has resolved, I hope you will resume our correspondence with the old frequency. Your letters are among the few things that reliably brighten even the most difficult days. I have used this period of enforced patience to reflect on our friendship, and I find it as strong as ever -- perhaps stronger, since it has survived a test that might have weakened a lesser bond.
The details of what has kept you occupied can wait for our next meeting, or for a letter written at your leisure. For now, it is enough to know that you are well and that the crisis has passed. The world moves on, and so must we, taking our small consolations where we find them and being grateful for the friendships that endure.
Intellegebam non esse de nihilo, quod diu a litteris tempcfrabas. tandem patuit
inpedito per aegritudinem visu officiorum stetisse sollertiam. itaque ego ille de is
silentio sollicitus pfoharp "^^ fatf gri a"^^ asperae nuntium rei usque ad sanitatis tnae
gaudia distulisti, ne de te ante caperem exorti incommodi soUicitudinem quam securi-
tatem remoti. nunc quia tecum valetudo in gratiam redi/t, indulgentioribus paginis
amicitiam munerare; alioquin cessantibus epistulis simile aliquid rursns timebo. sed
2 de hoc satis verbomm est. Flavianum, pectoris mei dominum, tui socium, haerere 20
animo tuo usque ad inproborum dolorem nimis gratulor, nam saepe apud me de tali
amicitia gloriatur. hoc ego futurum ante prospexeram virtutes utriusque considerans,
quarum similitudo concordiam fecit, et ideo plus gaudii quam miraculi capto teque
oro, ne quid in tales amicos fascino liceat. ille enim mihi non est rogandus, cni aliud
velle non expedit. 25
LXXXVU ante a. 392.
AD RVFINVM.
Longo orationis ambitu commendentur incogniti; Severiani autem c. v. merita
annosae militiae probata documentis elaboratum testimoninm non requimnt. principem
locum regendis praefecturae urbanae cohortibus nuper obtinuit, in ordinem senatorium 30
lege transcriptus est. restat. ut post dignitatem curiae, quae honoribus maior est,
etiam reip. provinciali specimen sui praebeat; quod futumm arbitratnr, si domini mei
praefecti urbi super hoc litteras promptus orfstipulator euveris.
litudo tecnm F redit PF 23 capito P 25 siippetit Mommaen
33 adstipulator inueriB] ego, stipulator adiuueris PF, stimulator adiiineris Juretus
LIBER UI. 97
LXXXVin ante a. 396.
AD RVFINVM. P
Silentium menm de excessu civis emeriti lepidissimo argumento epistulae momor-
disti. nam quid excogitari facetius potuit ad castigationem snppressi a me nuntii,
5 quam u^ Caelii montis habitator adventiciis litteris Romae cognoscerem? sed Coh^
mihi iudicii tui spectata gravitas indixit religionem. metui quippe tibi huiusmodi in-
dido laetns videri. scis humanitatis hanc esse rationem, ut parum probatis et ante
discordibus ad vieem doloris, quem mors incutere solet, reverentiam saltem silentii
deferamus. quare parce oblique stilo caedere, quod displicere auribus tnis timui; 2
10 quin immo age circumspectioni meae gratias, quae tuis salibus locum fecit. atque
utinam saepe epistulas ioco scribas, qnas negas serio. quid avare uteris ingenii tui
copiis? vereor ne mihi posthac utilius sit mittendis litteris abstinere; nam proximam
de te paginam offensione tacitnmitatis elicui, et ideo praestabis forsitan culpae meae.
quod non reddis ofGciis.
15 LXXXVrai a. 382—383.
AD RVFINVM.
Commendarem tibi Flavianum filium meum, nisi te volente esset accitus. nihil
igitnr tno beneficio derogabo. satis est iuveni meo ad argumentum grati circa te
animi, quod de litteris parentis non requirit auxilium. pnto tamen convenire pietati,
20 ut me quoque eius nomine tibi fatear obligatum. ex quo fiet, ut plura in eum con-
geras stndii tui munera, pro quo tibi non unus obnoxius est.
LXXXX a. 383.
AD RVFINVM. PF
Saepe mihi auctor laetitiae aut primus aut solus es; quaestorem antehac fratrem,
25 nunc rectorem praetorianum litteris nuntiasti. in omnibus ergo litteris tuis magna ali-
qua gaudii mei causa est. quid quod ipsa verba luxuriant et animi /ui alacritatem
stili nitore testantur? haec cum paribus officiis aequare non possim, voto divina con-
venio, ut fortnna optimorum virorum semper felieitati tuae grata sit.
LXXXXI ante a. 396.
30 \ AD RVFINVM.
Probitate et honore pollentibus viris nihil aliena addit oratio; sua enim luce
conspicni precariis testimoniis non invantur. qualis igitur quantusque sit dominus et
frater meus , in aperto est. merito eins laudibus nostrum cedit ingenium.
hoc unum tamen praetereundum non puto, summam mihi cum illo esse officiorum
5 qaam at] lurtiuB^ qaamnis Piyp romte cognosceTem P, Bcribe: Romae gesta cognoscerem vd 8i-
miU quidj Romana cognoscerem Suse 14 redls P 1 m.
iideratur
Q. Atbrlivs Stmmaouvs. 13
y
98 SYMMACHI EPISTVLAE
PF familiarium societatem ; quae res tibi etiam minora merita plenimque comraendat. nnde
arbitror ex abundanti promptam fore in eum praeclarae mentis tuae adfectionem, quam
illi et decus proprium et meae amicitiae praerogativa conciliat.
◆
From:Quintus Aurelius Symmachus
To:[Unnamed correspondent]
Date:~394 AD
Context:A lengthy letter in which Symmachus realizes his friend's long silence was caused by a serious matter, and responds with understanding.
I sensed there was something behind your long abstention from letters. At last the reason has become clear. I will not reproach you for the silence -- circumstances justify what friendship might otherwise condemn. We have all known moments when the weight of events makes the pen impossibly heavy, when the news we could share is either too painful to write or too uncertain to commit to paper.
Now that the situation has resolved, I hope you will resume our correspondence with the old frequency. Your letters are among the few things that reliably brighten even the most difficult days. I have used this period of enforced patience to reflect on our friendship, and I find it as strong as ever -- perhaps stronger, since it has survived a test that might have weakened a lesser bond.
The details of what has kept you occupied can wait for our next meeting, or for a letter written at your leisure. For now, it is enough to know that you are well and that the crisis has passed. The world moves on, and so must we, taking our small consolations where we find them and being grateful for the friendships that endure.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.